Ətraflı axtarış
Baxanların
4390
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/18
Sualın xülasəsi
İman və ürək (qəlb) inamının Quranda əlaqəsi hansı şəkildə bəyan olubdur?
Sual
İman və ürək inamının Quranda əlaqəsi hansı şəkildə bəyan olubdur? Aid olan surə və ayəni zikr edin.
Qısa cavab

            İman, lüğətdə ibarətdir: Tərkibetmənin qarşılığında təsdiq etmə. Termində isə iman ibarətdir: Dillə etiraf etmə, qəlbi əhd- peyman və qəsd, bütün bədən üzvləri ilə əməl, amma "inam" lüğətdə, həyəcan və narahatlıqdan sonra olan aramlığa deyillər.

İman və ürəkdən olan inamın (etibar, etimadın) fərqi.

Bəzən mümkündür ki, insan, elmi və məntiqi dəlilin vasitəsinə bir şeyə yəqin tapa və bu dəlil ilə ağlı razılaşa, amma aramlıq tapmağa (azan olmaya). Amma o şeyə nisbət qəlbən inamı olsa, bu inam səbəb olar ki, aramlıq tapa və qəlbi sakitləşə.

Rəvayətlərin birində İmam Rzadan (ə) bu sual olundu ki: İbrahimin (ə) qəlbində şəkk- şübhə varıydı? İmam Rza (ə) buyurdu: Yox, bəlkə İbrahimin qəlbində yəqin varıydı və Allahdan yəqininə artıqlıq istədi.

Ətreaflı cavab

            İman, lüğətdə ibarətdir: Tərkzibetmənin (inkar etmə) qarşılığında təsdiq etmə.[1] Termində isə iman ibarətdir: Dillə etiraf etmə, qəlbi əhd- peyman və qəsd, bütün bədən üzvləri ilə əməl.[2] Amma "iman" lüğətdə, həyəcan və narahatlıqdan sonra olan aramlığa deyillər.[3]

İman və ürəkdən olan inamın fərqi.

Bəzən mümkündür ki, insan, elmi və məntiqi dəlil ilə razılaşa, amma aramlıq tapmaya. Amma o şeyə nisbət qəlbən inamı olsa, bu inam səbəb olar ki, aramlıq tapa və qəlbi sakitləşə. Belə olan halda heç bir vəsvəsə və zehni təsəvvür ona nüfuz edə bilməz. Misal ünvanında: Bizim hamımızın yəqin varımızdır ki, ölmüş insandan heç bir şey gözləmək olmaz. Buna dəlil ilə inanırıq, amma canımıza nüfuz etməyibdir. Çünki, mümkündür ki, nir nəfər məxsusən gecə ölmüş insandan qorxa. Amma bəzi şəxslərin işləri ancaq bu olduğu üçün heç vaxt bu qorxu onlarda baş verməz.[4] Buna əsasən demək olar ki, insan şühud (görmə, müşahidə etmə) mərhələsinə yetişən zaman ürəyi aram olar. İbrahimin (ə) də ölülərin dirilməsinə və besətə xalis və kamil imanı var idi və qəlbində heç bir şəkk yoxuydu, amma istədi qəlbən inama nail ola.

Rəvayətlərdən birində İmam Rzadan (ə) bu sual soruşuldu ki: İbrahimin (ə) qəlbində şəkk- şübhə varıydı?

İmam Rza (ə) buyurdu: Yox, bəlkə İbrahimin qəlbində yəqin varıydı və Allahdan yəqininə artıqlıq istədi.[5]

Rəvayətlərin bəzisi zehnlərdə olan bu təsəvvür ki, İbrahimin (ə) şəkk- şübhə varıydı və bizdə əgər şəkk etsək üzrlüyük, əgər iman və yəqinimiz olmasa da belə bizə irad tutulmaz kimi sözlərin batil olduğunu bildirir və üstündən xətt çəkir.

Bir rəvayətdə söylənibdir: Bir nəfər İmam Kazıma (ə) məktub yazdı və dedi: Mən şəkk halındayam və İbrahimdə (ə) Allaha buyurdu: Ölülərin necə dirilməsi tərzini mənə göstər. Mən də istəyirəm ki, mənə bir şey göstərəsiz.

İmam (ə) onun cavabında yazdı: Həqiqətən İbrahim (ə) mğmion idi və ancaq imanının artmasını istəyirdi, amma sən şəkk halındasan və şəkk edən insanda heç bir xeyir yoxdur.[6]

Bunlara əsasən gərək, dinin əsillərinə insanın etiqadı, imanı və yəqini ola. İman və yəqini ələ gətirmək üçün dəlil ilə sabit olunmuş yollar vardır ki, bu yollarla birgə heç vaxt insanda şəkk qalmaz. Təlqin olunan şübhələri aradan qaldırmaq üçün din alimlərinə müraciət etmək olar.

Quran ayələrində bir az dərindən fikirləşmə ilə bu həqiqəti başa düşmək olar ki, ruhi və rəvani nigaranlıqları aradan aparmaq, həkim və ədalətli Allaha imanın gücləndirilməsi və qiyamət günü, behişt və cəhənnəmə iman gətirməklə mümkündür. Həmçinin namaz kimi ibadət sayılan əməllər də insanın bu mərhələyə yetişməsi üçün nəzərdə tutulubdur. Mömin, nə qədər ki, Allahın lütf və himayətini hiss edə, qorxu, həyəcan və qəm- qüssə heç vaxt onun ürəyində yer tapmaz:

«و لا تهنوا و لا تحزنوا و انتم الاعلون ان كنتم مؤمنین»[7]

Süst, qəmgin olmayın, əgər imanınız ola siz üstünsüz.

Allah- Taala bu ayələrdə buyurur: Əgər Allahla olasız, yerin və göyün qüvvəsinin hamısı sizin ixtiyarınızdadır. Allah ehtiyac və çətinliklərinizi bilir. İtaət, çalışma və bəndəliyinizdən xəbərdardır. Bu İlahi müjdələrə iman gətirməklə mümkün deyil aramlıq insanın vücuduna (varlığına) hakim olmaya. Qəti olaraq bu dərk və xasiyyətlə, ruha həyəcan gətirən və nigaran edici işlər insanın canı və qəlbindən çəkilər.

 


[1] - İbn Mənzur, Məhəmməd ibn Mukrim, Lisanul- ərəb, cild 13, səh 21Ş, Dare Sadir nəşriyyatı, Beyrut, üçüncü çap, 1414 hicri qəməri

«الإِيمان: بمعنى التصديق، ضدُّه التكذيب»

[2] - Kuleyni, Kafi, cild 2, səh 27, hədis 1, Darul- kotobil- İslamiyyə, Tehran, 1365 h. ş. İmam Sadiq (ə) buyurub: " الْإِيمَانُ هُوَ الْإِقْرَارُ بِاللِّسَانِ وَ عَقْدٌ فِي الْقَلْبِ وَ عَمَلٌ بِالْأَرْكَانِ" İmanın mənası və onun elm və İslamla olan fərqindən daha çox agah olmaq "İman və İslamın şərtləri, 17125 (sayt: az16843" və "Elm və imanın fərqi, 5383 (sayt: 5651" göstəricilərinə müraciət edin.

[3] - Rağib İsfəhani, Hüseyn ibn Məhəmməd, Mofrədate əffaze Quran, tərcümə və təhqiq, Xosrəvi, Qulamrza, Mortəzəvi nəşriyyatı, Tehran, ikinci çap, 1375 hicri şəmsi.

[4] - Şirazi, Nasir Məkarim, Nümunə təfsiri, cild 2, səh 304, Darul- kotobil- İslamiyyə, Tehran, birinci çap, 1374 hicri . şəmsi.

[5] - Ərusi Huveyzi, əbd Əli ibn Cümə, Nurus- səqəleyn, cild 1, səh 330, Ət- tarixul- ərəbi müəssisəsinin nəşriyyatı, Beyrut, birinci çap, 1412 hicri qəməri.

[6] - Həmin, cild 1, səh 336.

[7] - Ali- imran surəsi, ayə 139.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    116657 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    89389 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    68337 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    52090 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    44707 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    37042 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    25975 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    25304 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    24651 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    23093 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...