Ətraflı axtarış
Baxanların
3550
İnternetə qoyma tarixi: 2007/11/29
Sualın xülasəsi
Bəzi vacib və ya müstəhəb əməlləri yerinə yetirməyə ciddiyyətli olmaq namazın əvəzini verə bilərmi?
Sual
Ehtiyaclı şəxslərə və xəstələrə kömək etmək, məscid və s. şeylər tikməklə namaz qılmamağın əvəzini ödəmək olarmı?
Qısa cavab

Suala cavab verməzdən əvvəl bir məsələni izah etmək zəruridir: İslamın hökmləri və göstərişləri məsləhət və məfsədə əsasında olsa da, bəşərin əqli təklikdə şəriət hökmlərinin bütün faydalarını, eləcə də onların tərk edilməsinin bütün zərərlərini dərk edə bilməz; bu barədə Allahın vəhyinə və məsumların (əleyhimus-salam) sözlərinə tabe olmaq lazımdır. Buna görə də sualda dediyiniz kimi, “ehtiyaclı şəxslərə və xəstələrə kömək etməklə, məscid və s. yerlər tikməklə namaz qılmamağın əvəzini çıxmaq olarmı?” sualının cavabında Quranda və sünnətdə bu mətləbə dair bir dəlil olub-olmamasını araşdırmaq lazımdır. Biz də cavabda deyirik: Fiqhdə və şəriətdə bəzi vacib əməllər təxyiri şəkildədir, yəni bir əməlin yerinə başqa bir işi görmək olar. Məsələn, orucun kəffarəsində şəxs 60 gün oruc tutmaq, 60 fəqiri doyuzdurmaq və ya onların hər birinə 750 qram təam verməkdən hər birini seçməkdə ixtiyar sahibidir.[1] Amma vacib namazlar barəsində buyurulan bəzi rəvayətlərdən məlum olur ki, heç bir şey onun əvəzini ödəyə bilməz; üstəlik sair yaxşı əməllərin qəbul olunması da namazın qəbul olunması ilə şərtlənir. Aşağıdakı rəvayət kimi: “Qiyamətdə bəndədən soruşulan (mühasibə olunan) ilk şey namazdır: əgər o qəbul olunsa, sair (yaxşı) əməllər də qəbul olunacaqdır; yox, əgər qəbul olunmasa, sair (yaxşı)  əməllər də qəbul olunmayacaqdır.”[2]

Hər bir halda namaz üçün heç bir əvəz edici olmadığı halda öz gümanımız əsasında əməl etsək Allah dərgahında heç bir bəhanəmiz olmayacaqdır. Bu barədə bir misal çəkirik: əgər bir şəxsdə çoxlu xəstəlik olsa və həkim də hər bir xəstəlik üçün xüsusi bir dərman nüsxəsi yazsa, xəstə şəxs xüsusi bir dərman (məsələn ürək dərmanı) əvəzinə təkrar şəkildə başqa bir dərman (məsələn, şəkər xəstəliyinin dərmanını) qəbul edə bilməz. Müstəhəb və digər vacib əməlləri yerinə yetirməklə namaz kimi mühüm və əsaslı bir vacibdən qafil olmaq, onun yerinə başqa bir əməl əncam vermək olmaz.

Amma gecə namazı kimi müstəhəb namazlardan bəzilərini sədəqə verməklə bərpa etmək olar.[3]

 


[1] “Tovzihul-məsaile mərace”, 2-ci cild, səh. 928

[2] Mühəddis Nuri, “Müstədrəkül-vəsail”, 3-cü cild, səh. 25

[3] “Ər-rovzətul-bəhiyyə fi şərhil-Lüm’ətid-Dəməşqiyyə”, qədim çap, 1-ci cild, səh. 109

وَ يُسْتَحَبُّ قَضَاءُ النَّوَافِلِ الرَّاتِبَةِ الْيَوْمِيَّةِ اسْتِحْبَابًا مُؤَكَّدًا وَ قَدْ رُوِيَ: أَنَّ مَنْ يَتْرُكْهَا تَشَاغُلاً باِلدُّنْيَا لَقِيَ اللهَ مُسْتَخِفًّا مُتَهَاوِنًا مُضِيعًا لِسُنَّةِ رَسُولِ اللهِ ص فَإِنْ عَجَزَ عَنِ الْقَضَاءِ تَصَدَّقَ عَنْ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِمُدٍّ فَإِنْ عَجَزَ فَعَنْ كُلِّ أَرْبَعٍ فَإِنْ عَجَزَ فَعَنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ بِمُدٍّ وَ عَنْ صَلاَةِ النَّهَارِ بِمُدٍّ فَإِنْ عَجَزَ فَعَنْ كُلِّ يَوْمٍ بِمُدٍّ وَ الْقَضَاءُ أَفْضَلُ مِنَ الصَّدَقَةِ

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    114366 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    87272 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    66173 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    49846 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    39227 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    36336 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    25148 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24467 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    24123 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    22181 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...