Ətraflı axtarış
Baxanların
5285
İnternetə qoyma tarixi: 2009/01/19
Sualın xülasəsi
Qəbrdə müsəlman və qeyri-müsəlman üçün sual-cavab necədir?
Sual
Qəbrdə sual-cavab necədir və qeyri-müsəlmannın sorğu-sualnı hansı şəkildədəir?
Qısa cavab
Bərzəx sözü ərəbcədən lüğətdə pərdə və iki əşyanın arasında qərar tutan maneəyə deyilir; amma məşhurlar kalamında bərzəx dünya ilə Axirət arasında Allah-taala tərəfindən yaradılmış bir aləmdir. İnsanın ölümündən sonrakı ilk mənzili də oradır.
Bərzəx aləmindən məqsəd həmin qəbr aləmidir. Elə bir aləm ki, insan ölümdən sonra Qiyamətə qədər o aləmdə xüsusi şəkildə həyat sürəcək. Qəbrdən məqsəd, meyyitin qoyulduğu məkan deyil. Quran ayələrindən və rəvayətlərdən məlum olur ki, qəbr elə bir aləmdir ki, insan orda müəyyən müddət yaşayır, nemətlərdən istifadə edir və ya əzab çəkir. Amma, kinayə olaraq o aləmdən qərb kimi sözlə söz açılır. Yəni, dünya aləmində insanın öləndən sora getdiyi və qoyulduğu ilk məkan qəbrdir.  Qəbrdə insanın ümumi əməl və etiqadından sorğu-sual olunacaq. Məslən, Allahın kim idi? Peyğəmbərin kim idi? Hansı dində idin? Bu sualı hər bir insandan, istər müsəlman istərsə də qeyri-müsəlman, mömin, kafir  hamıdan bu sual sorulacaq.
 
Ətreaflı cavab
Bərzəx sözü ərəbcədən lüğətdə pərdə və iki əşyanın arasında qərar tutan maneəyə deyilir; amma məşhurlar kalamında bərzəx dünya ilə Axirət arasında Allah-taala tərəfindən yaradılmış bir aləmdir. Bərzəxə misal aləmi də deyilir; çünki, bu aləmin misli kimidir. Əlbəttə, surət və şəklinə görə bu aləmə bənzəyir, amma maddi və xüsusiyyat cəhətdən fərqlidir. İnsalar ölən andan etibarən ta Qiyamət günü qəbrdən baş qaldırana qədər Bərzəx almində qərar tutacaq.[1]  Allah-Taala Quran-Kərimdə byurur: “Onların önündə dirilib (haqq-hesab üçün Allahın hüzurunda) duracaqla günə (Qiyamət gününə) qədər maneə (öldükdən sonra qiyamətədək qalacaqla bərzəx aləmi) vardır.”[2]
İnsan öldükdən sonra ilk mənzili Bərzəxdir. Deməli, bərzəx aləmindən məqsəd, qəbr aləmidir. Elə bir aləmi ki, insan Qiyamətə qədər orda bir növ xüsusi həyat sürür.[3]  Bərzəx həyatı, möminlər və saleh əməl sahiblərindən ötrü bədən qəfəsəsindən azadlıq, günahkarlardan ötrü isə vəhşət və əzabdır.
Qəbrdə sorğu-sual;
Bərzəx aləmindən məqsəd həmin qəbr aləmidir. Qəbr elə bir aləm ki, insan ölümdən sonra Qiyamətə qədər o aləmdə xüsusi şəkildə həyat sürəcək. Qəbrdən məqsəd, meyyitin qoyulduğu məkan deyil. Quran ayələrindən və rəvayətlərdən məlum olur ki, qəbr elə bir aləmdir ki, insan orda müəyyən müddət yaşayır, nemətlərdən istifadə edir və ya əzab çəkir. Amma, kinayə olaraq o aləmdən qərb kimi sözlə söz açılır. Yəni, dünya aləmində insanın öləndən sora getdiyi və qoyulduğu ilk məkan qəbrdir.[4]
Beləliklə, insan qəbr aləmində xüsusi bir həyat tərzi yaşayır və hər kəs öz əməllərinin girovnuda qərar tutur. Ya nemət sahibi olur ya da əziyyət içində olur.
Bərzəx aləminin həyatı haqqında məsum İmamların (ələyhimus-salam) xəbərlərində də gəlmişdir. İmam Sadiq (əleyhissalam) buyurur: “Möminlərin ruhları bərzəx behiştinin otaqlarındadır. Orda həyat sürürlər, yeyirlər və içirlər. Amma. Kafirlərin ruhları bərzəx atəşində giriftarçılıqda əziyyətdədirlər.[5]
Qəbrdə insanın ümumi əməl və etiqadından sorğu-sual olunacaq. Məslən, Allahın kim idi? Peyğəmbərin kim idi? Hansı dində idin? Bu sualı hər bir insandan, istər müsəlman istərsə də qeyri-müsəlman, mömin, kafir  hamıdan bu sual sorulacaq. Amma, həddi buluğa çatmamış uşaq, dəli və ağlında çtaışmamazlıq olanlar istisnadır.[6]
Nəkir və Münki adlı iki mələk insanı sorğu-suala tutacaq. İmam Səccad (əleyhissalam) bu haqda buyurur: “O iki mələyin ilk sualı bu olacaq ki, Allaha pərəstiş edirdin ya müşrik idin? İkinci, peyğəmbərdən, din və məktəb və Kitabdan (Qurandan) soruşulucaq. Üçüncü, rəhbərlikdən və vilayətdən soruşulacaq ki, kimin rəhbərliyini möhkəmlədir və kimin rəhbərliyini zəiflədirdin? Dördüncü, ömürdnən soruşulacaq ki, ömrünü harda və nəyə sərf elədin? Beşinci, ələ gətirdiyin mal-dövlətdən sual olunacaq ki, hardan və necə qazandın və hara sərf elədin?”  İmam (əleyhissalam) sonra davam edir: “Özünüzü ilk qəbr gecəsinin sorğu-suallarına hazırlaşdırın!” [7]
 

[1]  Dəstğeyb, Seyiid Əbdul-Huseyn,1000 sual,tənzim və düzəliş; Dəstğeyb Seyyid Məhəmməd haşim, səh.36 və 37; Nas nəşriyyatı; Peyğəm çapxansı, 1371 şəmsi ili
[2]  Miminin sürəsi 100
[3] Sübhani, Cəfər, Mühazirat il ilahiyyat. Səh.431-432; Qiraəti Möhsin, Əqidə üsullarının xülasəsi, səh.171;  Qurandan dərslər elmi mərkəzi, İslam mədəniyyət mərkəzi nəzirliyinin çapı, birinci çap, 1386 şəmsi ili
[4] Sübhani, Cəfər, Mühazirat il ilahiyyat. Səh.436-434
[5] Məcliisi, Biharul-Ənvar, c.6; səh.169; Əl-Vəfa müəssisəsi, Beyrut, Livan.
[6]Dəstğeyb, Seyiid Əbdul-Huseyn,1000 sual, səh.33-34; Qiraəti Möhsin, Əqidə üsullarının xülasəsi, səh.174           
[7] Məcliisi, Biharul-Ənvar, c.6; səh.223
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    116488 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    89257 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    68179 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    51946 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    44302 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    37000 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    25957 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    25264 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    24616 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    22858 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...