Ətraflı axtarış
Baxanların
98
İnternetə qoyma tarixi: 2015/04/02
Sualın xülasəsi
Namaz və orucun qəzasının olduğunu bilməyən və ya onların sayını bilməyən və yaxud da,qəza orucunu tutmayan birinin hökmü nədir?
Sual
1. Əgər bir şəx keçən illərdən (təklifin ilk illərində) qəza namazı qalıb-qalmadığını bilməzsə,və hətta,qəza namazının sayı barəsində heç bir fikri yoxdursa,belə olan təqdirsə həmin şəxsin hökmü nədir? 2. Əgər bir şəxs keçən illərdən (təklifin ilk illərində) qəza orucu qalıb-qalmadığını bilməzsə,və hətta,qəza orucunun sayı barəsində heç bir fikri yoxdursa,belə olan təqdirsə həmin şəxsin hökmü nədir? 3. Bir şəxs öz qəza orucunu növbəti Ramazan ayına qədər tutmadısa və bu halda da, növbəti ramazan ayına daxil olarsa,əgər həmin ramazan ayı bitdikdən sonra qəza oruclarını tutmaq istəsə vəzifəsi nədir?
Qısa cavab

 

  1. Əgər bir şəxs boynunda qəza namazı olub-olmadığını bilməzsə (çünki,namazlarının qəza olmasına yəqini yoxdur) onun boynunda heç bir şey yoxdur və qəza namazı qılmaq ona vacib deyildir.[1]Ancaq,qəza namazının olmasına yəqin etsə,ancaq,onun miqdarını bilməsə,(hətta miqadarı barəsində heç bir fikri yoxdur),belə olan halda,az miqdarı qılsa kifayət edir.[2]
  2. Əgər qəza orucu olub-olmamasına yəqini yoxdursa,eyniylə namaz kimi ona heçnə vacib olmayacaqdır.Ancaq qəza olduğunu bilir,lakin onun miqdarı barəsində heç bir fikri yoxdursa,bu barədə məracei təqlidin fətvaları aşağıdakı kimi olacaqdır:

Xamenei (r.ə) : O miqdarda ki,qəza olduğuna yəqin var, tutsa kifayət edir.[3]

Fazil Lənkərani (r.ə) : Tutmalı olduğu orucların miqdarında şəkk etsə,qəza olduğuna yəqin etdiyi miqdarda tutsa kifayət edir.Məsələn,əgər şəkk etsə ki, görəsən 5 gün onun boynunda qəza orucu var ya 8 gün, 5 gün tutsa kifayət edər.[4]

Zəncani (r.ə) : Ehtiyat vacibə əsasən,ehtimal verdiyi miqdarlardan ən çox olanına əməl etməlidir.[5]

Məkarim Şirazi (r.ə) : Yəqin etdiyi miqdarda tutsa kifayətdir.[6]

Behcət (r.ə) : Yəqin etdiyi miqdarda tutmalıdır.[7]

  1. Əgər Ramazan ayının orucunu qəsdən tutmasa (şəri üzr olmadan,məsələn,xəstəlik kimi) gərək onun qəzasını yerinə yetirsin və hər gün üçün 2 ay oruc tutsun,yaxud da,60 fəqirə təam versin,yada ki,bir qul azad etsin.Əgər növbəti Ramazan ayına qədər həmin orucun qəzasını yerinə yetirməsə,hər gün üçün də bir müd təam vermək vacib olacaqdır.[8]

Xülasə: Əgər xəstəlik ucbatından Ramazan ayının orucunu tuta bilməsə və bu xəstəlik növbəti Ramazan ayına kimi davam etsə,tutmadığı orucların qəzası o şəxsə vacib olmayacaqdır və gərək hər gün üçün bir müdd (750 qram) təam (arpa,buğda və bu kimi şeylər) fəqirə versin.Ancaq əgər səfərə  görə oruc tuta bilməsə,tuta bilmədiyi hər gün üçün bir gün oruc tutmalı və bir müdd təam verməlidir.Ancaq qəsdən orucu tutmasa,gərək onun qəzasını tutsun və qəzadan əlavə gərək kəffarə, habelə hər gün üçün bir müdd təam verməlidir.[9]

Həzrət Ayətullah Məhdi Hadəvi Tehraninin (damət bərəkatuh) cavabı bu şəkildədir:

  1. Əgər qəzanın olub-olmamasında şəkk etsə,qəza ona vacib olmayacaqdır.Ancaq,qəzanın olduğuna yəqin etsə,lakin onun miqdarında şəkk etsə,yəqin etdiyi miqdarda tutmaq vacib olacaqdır.

Əgər bir şəxs şəkk etsə ki,onun 2 sübh namazı qəzaya gedib ya 5 sübh namazı, 2 sübh namazının qəzasını qılmaq ona vacib olacaqdır.Ancaq onun üçün yəqin etdiyi bir miqdar olmasa,məsələn,şəkk etsə ki,görəsən 2 sübh namazı qəza olubdur,yoxsa 3 məğrib namazı,ancaq bu ikisindən birinin olduğuna yəqin etsə,ehtiyat vacibə əsasən,gərək 2 sübh namazı və 3 məğrib namazı qılsın.

  1. Əgər qəza orucunun olub-olmamasında şəkke etsə,ona heçnə vacib olmayacaqdır.Ancaq,qəza olduğuna yəqini olsa,lakin,onun miqdarında şəkk etsə,yəqin etdiyi miqdarda qəza tutmaq ona vacib olacaqdır.(orucun hökmləri-qəza orucunun hökmləri)
  2. Gərək qəzanı tutmamadığına görə kəffarə versin.Ancaq əgər üzr növbəti ramazana qədər davam etsə bu hal istisna olacaqdır.Bu zaman qəza onun boynundan götürüləcəkdir.Baxmayaraq ki,bilmədən iftar etməsinin kəffarəsi hələdə onun boynunda qalacaqdır.

Əlaqəli indekslər: Mübarək ramazan ayının qəzası,9150 (sayt: 9132).

Növbəti Ramazan ayına kimi qəza orucunun əda edilməsi,5847 (sayt: 6065)

Orucun kəffarəsi,1965 (sayt: 1990)

 

 

 


[1] Huseyni Xamenei,Seyyid Əli,Əcubətil-istiftaat (bilfarsiyyə), səh,106,sual 526 və 527

[2] Tozihul məsail (əl-muhəşşi lil-imamil-xomeyni), cil 1, səh754, məsələ 1383.

Məkarim Şirazi: Məsələn, bir şəxs bilmir ki,iki namaz idi və yaxud da üç namaz. Bu zaman ən az miqdarı yerinə yetirsə kifayətdir.Ancaq,əgər onların sayını öncələr bilsə, ancaq səhlənkarlıq üzündən unutsa,vacib ehtiyata əsasən,gərək çox miqdar yerinə yetirilsin.

Fazil Lənkərani: Ehtiyat vacibə əsasən,əgər qəzaların sayını öncədən bilirdisə,ancaq sonradan unutsa gərək çox miqdarı yerinə yetirsin.

Behçət: Əgər əziyyət və çətin olmasa,elm və yəqin yaranana qədər qəzanı qılması lazımdır.Hətta miqdarından çox namaz qılsa belə.Ancaq yəqin ələ gətirmək mümkün olmasa,etminan hasil olana qədər namaz qılmalıdır.Əgər etminan hasil olmasa,güman etdiyi miqdarda qılması lazımdır.Bu ehtiyatlar o zaman lazımdır ki,öncədən qəzaların miqdarını bildiyinə yəqini və ya ehtimalı olmuş olsun.Əks təqdirdə,yəqin etdiyi miqdarda qılsa kifayətdir.Ancaq,daha çox miqdar xüsusunda ehtiyat etməsi daha yaxşıdır.Ancaq,zahir budur ki,lazım deyildir.

Qulpayqani,Xoyi,Təbrizi,Sistani,zəncani,Təbrizi:Əgər bir şəxsin bir neçə sübh namazı və bir neçə zöhr namazı qəza olsa və onların sayını bilməsə,məsələn,bilmir ki,bir,iki və ya üç namazı qəza olubdur, belə olan sürətdə az miqdarı qılsa kifayət edər.Ancaq daha yaxşıdır ki,bütün qəzaları yerinə yetirdiyinə yəqin hasil olacağı miqdarı yerinə yetirsin.Mələsən, əgər neçə sübh namazının qəzaya getməsini unutsa və ondan çox olmadığına da yəqin etsə(Xoyi,Sistani,Təbrizi) ehtiyata görə on qəza qılmalıdır.

Xoyi,Sistani.Təbrizi: ya da əgər unudubsa…

Zəncani: Müstəhəb ehtiyata əsasən daha çox miqdarı yerinə yetirsin.Xüsusən o yerdə ki,onun miqdarını bilirdi və unudubdur.Məsələn,əgər neçə namazın qəza olmasını unutsa və ondan çox olmadığına yəqin etsə,Müstəhəb ehtiyata əsasən on qəza yerinə yetirsin.(Safi,Qulpayqani).Ancaq,onların sayını bilsə və unutsa…4848 (sayt: 5127) saylı cavabdan əldə edin.

[3] Əcubətil-istiftaat (bilfarsiyyə), səh,170,sual 819

[4] Tozihul məsail (əl-muhəşşi lil-imamil-xomeyni), cil 1, səh 945

[5] Tozihul məsail (əl-muhəşşi lil-imamil-xomeyni), cil 1, səh 945

[6] Həzrətin saytı,İstiftaat,Qəza orucunun hökmləri:  http://persian.makarem.ir/estefta/?mit=477

[7] Həzrətin saytı,İstiftaat,Qəza orucunun hökmləri: http://bahjat.org/fa/content/view/883/45

[8] Tozihul məsail (əl-muhəşşi lil-imamil-xomeyni), cil 1, səh 949,məsələ 1710

[9] 915 (sayt: 9132) saylı cavabdan əldə edin..

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Əhli- sünnənin nəzərində bəyan olunan Əhli- beyt kimlərdirlər?
    3782 اهل بیت و ذوی القربی
    "Əhlul- beyt" kəlməsi Qurani- kərimdə iki dəfə zikr olubdur.[1] Bir dəfə İbrahim (ə)- ın ailəsi üçün və müzakirə mövzusu olan o biri ayə də, Əhzab surəsinin 33- cü ayəsidir. Bu ayənin axırında, Allah Əhli- beytin pak edilməsinə olan iradəsindən xəbər verir. Tarix boyu bu ...
  • Bu doğrdur ki, insanın dörd ruhu var?
    3796 انسان شناسی
    Ruh kəlməsinin irfan, fəlsəfə və əxlaq mövzusunda müxtəlif mənalarda istifadəsi var; irfan baxımından ariflər bu etiqaddadırlar ki, insan dörd məqamdan yəni, ruh, qəlb, xəyal və təbiət məqamlarından bəhrələnir. Əxlaq baxımından əxlaq alimləri bu nəzərdədirlər ki, insan müxtəlif qüvvələrdən təşkil olunmuş məcundur. Onların arasında dörd əsas qüvvə yəni, ...
  • Һәр бир мүсәлманын илк әввәлдә билмәли олдуғу етигады нәдир?
    3810 Qədim kəlam
    Һәр бир инсан кәлмеји-шәһадәтини јәни, “Әшһәду ән ла илаһә илләллаһ вә әшһәду әннә Мәһәммәдән рәсулуллаһ” (шәһадәт верирәм ки, Аллаһдан башга танры јохдур вә Мәһәммәд Аллаһын елчисидир) – демәклә мүсәлман олур вә бүтүн Ислам ганунлары онун үчүн тәтбиг олунур. Бәдәни пак вә һимајәсиндә олан һәдди булуға чатмајан ...
  • Praktiki və nəzəri mistikanın fərqiniaçıqlayın.
    4540 Nəzəri irfan
    Praktiki mistika (İrfan) deyəndə əsas iki məna başa düşülür.1). Nəfs. Ruh, insanın özü, sluk və əməl.2). Sluk mənşəli göstərişlər və təlimatlar.Amma nəzəri mistika deyəndə isə, yuxarəda qeyd etdiyimiz mənaların hər ikisinin qarşılıqlı mənalarını daşıyır. Çünki, nəzəri mistika (nəzəri irfan) arifin insuisiyasından (qəlbi müşahidələri) ...
  • Nə üçün Məhəmməd ibni Hənəfiyyə Kərbəla hadisəsində İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-a kömək etmədi?! Onun “imamət iddiasında olması” düzdürmü?
    6877 تاريخ بزرگان
    Tarix boyu Məhəmməd ibni Hənəfiyyənin böyük şəxsiyyəti barəsində rəva görülən təhriflərə diqqət yetirməklə onun şəxsiyyəti, əxlaqı və imani fəzilətləri barəsində mühakimə yürütmək ciddi şəkildə çətindir. Amma tarixi mənbələrdə pərakəndə vəziyyətdə mövcud olan şahidlərdən onun həyat tarixinin müxtəlif yönləri barədə kifayət qədər məlumat əldə etmək olar. Əli (əleyhis-salam)-ın bu oğlu barəsində ...
  • Əgər bir müsəlman araşdırma edəndən sonra məsihi dininə iman gətirsə, fitri mürtəd və edam olunmalıdırmı?
    7226 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi
    İslam dini hamını İlahi tövhidi qəbul etməyə dəvət etsə də, amma bu hamını onu qəbul etməyə məcbur etmək mənasında deyil. Çünki iman və etiqad məcburiyyət və zoru qəbul etmir. Əlbəttə bu iş dinin əsası ilə müxalifətçilik fəzasına şərait yaratmaq mənasına deyil. Çünki İslamın əsası tövhid və şirki inkar etməyə möhkəmlənibdir. ...
  • Kasıblara infaqın fəlsəfəsi nədir?
    3591 انفاق و قرض الحسنه
    Bəzən belə deyilir: Filan şəxs kasıbdırsa, deməli nəsə edib ki, Allah kasıb olmasını istəyir. Biz varlıyıqsa deməli nəsə etmişik ki, Allah bizə bunu lütf edibdir. Buna əsasən, nə onların kasıblığı və nə də bizim varlı olmağımız hikmətsiz deyil. Halbu ki, İlahinin infaq etmək üçün olan ...
  • Həzrət Məryəm (s) üçün “aləm qadınlarının ağası (seyyidəsi)” deyilmişdir. Məgər bunun Həzrət Zəhra (s) üçün işlədiləməsinin eybi yoxdur?
    3708 Qədim kəlam
    “Aləm qadınlarının seyyidəsi (başçısı)” cümləsi müstəqil şəkildə Quranda qeyd olunmamışdır. Bu cümlə Al İmran surəsinin 42- cü ayəsindən götürülmüşdür. Allah təala həzrət Məryəmə (s) müraciət edir: «و اصطفاک علی نساء العالمین» “Allah təala səni aləm qadınlarının arasından seçdi”. Bu ayədə məqsəd, Allah təalanın ...
  • Allah- Taala qadınlara naməhrəm olmadığı halda, nə üçün qadınlar namaz qılarkən kamil hicabla olmalıdırlar?
    5758 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi
    Şübhəsiz ki, dünyada elə bir şey yoxdur ki, Allah Taala məchul olsun və Allahın o şeydən xəbəri olmasın. Belə ki, bu anlamı Allaha Taalaya nisbət vermək mümkün deyil. Təbii ki, öz bəndələrinə də naməhrəm deyil. Amma insan ibadət zamanı özünü Allahın hüzurunda hiss etməli və onunla söhbət etməlidir. Bu zaman ...
  • Niyə müctehidlərə təqlid etmək vacibdir?
    8687 Nizamlar hüquq və əhkam
    "Təqlid"dən məqsəd xüsusi sahədə qeyri- mütəxəssisin mütəxəssisə müraciət etməsidir. Dini məsələlərdə təqlidin lüzumuna ən mühüm sübut həmin əqli arqumentdir ki, insan bilmədiyi işlərdə bilənə müraciət etməlidir. Əlbəttə, Quran ayələri və hədislər də təqlidin lüzumuna toxunmuşdur. Belə ki, Quranda buyurulur: «"فاسئلوا أهل ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    109684 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    83444 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    61498 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    44869 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    34191 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    30455 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    23458 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23292 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    22626 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21284 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...