Ətraflı axtarış
Baxanların
4737
İnternetə qoyma tarixi: 2011/09/19
Sualın xülasəsi
Quran mətnində istifadədə “innə” ilə “ənnə”, “məvəddət” və məhəbbət”, “mulk” və “mələkut” arasında fərq nədir?
Sual
Quran kəlmələrinin istifədəsində “innə” ilə “ənnə”, “məvəddət” və məhəbbət”, “mulk” və “mələkut” arasında fərq nədir?
Qısa cavab
1.“İnnə” və “ənnə” hərflərinin arsındakı fərqlər bundan ibratədir ki, “innə”-dən (ilk hərfi kəsrə ilə başlayan) həmişə cümlə gəlir. Amma “ənnə” hərfi özündən sonrakı  cümləni məsdərə – sözün kökünə tərəf aparır və tək hala dəlalət edir.
2.Quran təfsirçiləri məvəddət və məhəbbət sözlərini ərəbcədən dostluğ mənasında tərcümə edirlər. Zahirdə, Quranın mətnində bu iki kəlmənin arasında məvhum  cəhətdən o qədər də fərq bilmirlər. Bu məna Quranda çox işlənmiş və De ki, mən sizdən  Əhli-Beytimə məhəbbətdən başqa bir şey istəmirəm” ayəsini nümunə göstərmək olar. Amma, dostluğun dərəcəsi cəhətdən demək olar ki məvəddət sözü adi dostluğun məna mərtəbəsindən çox yüksəkdir.
3.Quran istifadəsində mələkut sözü mülk sözü kimi hökumət və işlərin idarə olunması mənasında işlənir. Amma mələkut sözü mülk sözündən daha çox mübaliğəyə dəlalət edir. Ona görə ki ərəb kəlməsində vav və ta hərfi sözə məna cəhətdən mübaliğə əlavə etməkdən ötrü qoşulur. Həmçinin, bu söz əmrdə və işlərin idarəsində xüsusi nəzm mənasında da işlənir.
 
Ətreaflı cavab
İnnə (yəni, həqiqətən) və ənnə hərfləri cümlədə, hər ikisi mətləbin təkidi üçün işlənir.[1] Məslən, “Həqiqətən, Allah hər şeyə qadirdir.”[2]  Həqiqətən, Allahın hər şeyə qadir olmasını bilmirsənmi?! “[3]
İnnə” və “ənnə” hərflərinin arsındakı fərqlərin ən məhşuru  bundan ibratədir ki, “innə”-dən (ilk hərfi kəsrə ilə başlayan) həmişə cümlə gəlir. Amma “ənnə” hərfi özündən sonrakə cümləni məsdərə – sözün kökünə tərəf aparır və tək hala dəlalət edir.[4]  Məsələn, bu  ayədə oxuyuruq: Məgər, həqiqətən, Allahın hər şeyə qadir olmasını bilmirsənmi?! “  Bu ayədə, ənnə öz isim və xəbəri ilə cümləni məsdər və tək hal mənasına aparır. Əslində, ənnədən sonrakı cümlə tək halda məsdər (kök) mənasında olbub, “bilmirsən” feli üçün məful bi (yəni,təsir qəbul edən)  rolunu oynayır. [5]
2.Məvəddət kəlməsi ərəbcədən. Əslində “vədəd, (vidəd, vüdəd)[6] yəni, məhəbbət və sevmək mənasında olub, bir şeiyn çox istənilməsi və ona qarşı olan məhəbbət mənasını verir. Həmçinin, hər iki məna bu kəlmədə cəm olur.[7]
Məhəbbət sözü də ərəbcədən, hübb kökündən olub bir şeiyn sevilməsi və ona qarşı olan meyl mənasındadır.[8]
Quran təfsirçiləri məvəddət və məhəbbət sözlərini ərəbcədən dostluğ mənasında tərcümə edirlər. Zahirdə, Quranın mətnində bu iki kəlmənin arasında məvhum və cəhətdən o qədər də fərq bilmirlər.[9] Bu məna Quranda çox işlənmiş və De ki, mən sizdə Əhli-Beytimə məhəbbətdən başqa bir şey istəmirəm” ayəsini nümunə göstərmək olar.[10] Amma, rəvayətlərdə gəldiyinə əsasən, dostluğun dərəcəsi cəhətdən demək olar ki, məvəddət sözü adi dostluğun məna mərtəbəsindən çox yüksəkdir. Bu haqda bir neçə rəvayəti nəzərdən keçirmək olar:
A) Məvəddət; məhəbbətin və dostluğun izar olunması təkidinə görə çox vaxt istifadə olunur.[11]
B) Məvəddət ədavət və düşməçilyin ziddidir amma, məhəbbətin ziddi qəzəbdir. Təbii ki, ədavət və düşmənçilik qəzəbdən yüksək mənada olan bir haldır. Nəticədə məvəddət məhəbbətdən yüsək dərəcədədir.[12]
3.Mülk sözü ərəbcədən, Quranda hökumət və işlərin idarə olunması mənasındadır.[13] Məslən ayədə oxuyuruq: “Göylərin və yerin hökmü Allaha məxsusdur.”[14]
Quran istifadəsində, a) mələkut sözü mülk sözü kimi hökumət və işlərin idarə olunması mənasında işlənir. Amma mələkut sözü mülk sözündən daha çox mübaliğəyə dəlalət edir. Ona görə ki, ərəb kəlməsində vav və ta hərfi sözə məna cəhətdən mübaliğə əlavə etməkdən ötrü qoşulur.[15] Beləliklə, mələkut sözünün mənası, çox böyük  mülk, izzət və səltənət deməkdir.[16]
B) Mələkut sözü mülk sözündəndir. Məsələn, oxuyuruq: “İrak mülkü onun üçündür.”[17] Nümunə üçün qeyd edə bilərik  ki, biz bir  zavoda baxış keçirdikdə ayıdn şəkildə görürük ki, bu zavodun binasında və işçiləri arasında tamamlilə nəzm və intizam hökm sürür. Yer və göylərdə də həmin nizam var.[18] Quran ayəsində oxuyuruq: Beləcə, İbrahimə göylərin və yerin mülkünü (səltənətini, orada qəribəlikləri və gözəllikləri, onların Allah qüdrəti ilə yaradılmasını) göstərdik[19]
Amma, irfan aləmində mələkut aləmini varlıq aləmindən yüksək bir aləmə aid edirlər ki, o da mülk aləmindən üstündür.[20]
 

[1]Farsi, Seyyid Əli Əkbər, Qamus-Quran, c.1; səh.129; Darul-kutubul islamiyyə, Tehran, altıncı çap, 1371 günəş ili; İbni Mənzur, Mühəmməd ibn Mükrəm, Lüsanul-ərəb, c.13;səh.33; Dar sadir, Beyrut, üçüncü çap; 1414 h.q;
[2] Bəqərə surəsi 20
[3] Bəqərə surəsi 106
[4] Qamus Quran, c.1; səh.129; Lisanul-ərəb, c.12;
[5] Duas-Həmidan- Qasim, Erabul-Quran Kərim, c.1; səh.47;Darul-Münir və Darul-Farabi, Dəməşq, birici çap, 1425 h.q
[6] Bu kəlmənin birləşmə forması vəddə kimi oxunur.
[7] Xosrəvi Hüseyni seyyid Ğulam Rza, tərcümə və təhqiq  Əlfaz Quran adlı Quran kəlmələrinin şərhi, Mürtəzəvi nəşryyatı, Tehran, ikinci çap, 1375 şəmsi ili; Qamus Quran, c.7; səh.192;
[8] Mehyar Rza, Fərhəng əbcəd ərəbi-farsı, səh.788; bi ca və bi ta; Qamus Quran, c.2; səh.93
[9] Мəkarim Şirazi, Nasir. Təfsir Nümunə, c.9; səh.211, Darul-kutubul-islamiyyə, Tehran. Birinci çap, 1374 şəmsi ili
[10] Шура сурəsi 23
[11] Мəsələn hədisdə var ki “xoş əxlaqlı olmaq məhəbbəti irs qoyur və məvəddəti möhkəmlədir.” (Təmimi Amədi, Əbdül-Vahid ibn Mühəmməd, Ğürərül-hikəm, səh.255; Dəftər təbliğat İslami nəşriyyatı, Qum, 1366,Qum, şəmsi) Digər hədisdə oxuyruq: “Hər zaman bir nəfəri sevdinsə bu haqda ona xəbər ver ki. bununla da, onula sənin aranda məvəddət möhkəm olsun.” (Kuleyni, Məhəmməd ibn Yəqub, c.2; səh.644; Darul-kutubul-islamiyyə, Tehran, 1365 şəmsi ili)
[12] Мəslən “ Məvəddətin ziddi düşmənçilikdir. Məhəbbətin ziddi qəzəbdir.” (Əl-Kafi, c.1, səh.22)
[13]  Гамус Гуран, c.6; səh.273
[14] Али Имран сурəsi 189
[15] Tureyhi, Fəxrəddin, Məcməul-Bəhreyn, təhqiq; Hüseyni, Seyyid Əhməd,c.5; səh.290; Mürtəzəfi adına kitab satışı mərkəzi, Tehran, üçüncü çap, 1375-ci şəmsi ili.
[16] Fərhəng Əbcədi Ərəbi-Farsı, səh.862
[17] Lisanul-Ərəb,c.10; səh.492
[18]  Qamus Quran, c.6, səh.275
[19] Ənam surəsi 75
[20] Müraciət olunsun: mövzu: əflak və göylər, sual-8269 (sayt:9151)
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    106613 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    81321 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    59046 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    41878 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31818 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    25138 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22621 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    22579 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    21034 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20572 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...