جستجوی پیشرفته
بازدید
95
آخرین بروزرسانی: 1400/01/20
خلاصه پرسش
معنای پشت سرهم آمدن ماه و خورشید که در آیات ابتدایی سوره‌ی شمس بدان اشاره شده، چیست؟
پرسش
آیات 1 و 2 سوره‌ی شمس می‌گوید که ماه خورشید را دنبال می‌کند. منظور از این دنبال نمودن چیست؟
پاسخ اجمالی

در قرآن کریم اشاره شده است ماه بعد از  خورشید بیرون می‌آید:

«وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها؛ وَ الْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا»؛[1] به خورشید و گسترش نور آن سوگند! و به ماه در آن هنگام که بعد از آن درآید.

با توجه به این‌که از نگاه ساکنان زمین، پشت سر هم مشاهده‌شدن خورشید و ماه در روز و شب به صورت قاعده‌ای دائمی نبوده و این موضوع نیز چیزی نیست که در زمان نزول آیات نیز بر همگان واضح بوده باشد، در مورد این‌که مراد از دنباله‌روى ماه از خورشید در این آیات چیست، مفسران، چند احتمال را مطرح نموده‌اند:

  1. از آن‌جا که نور ماه برگرفته از نور خورشید است، بر این اساس دنباله‌روی ماه از خورشید، حالتى دائمى است.[2]
  2. سوگند موجود در آیه، سوگندی دائمى نیست، بلکه اشاره به دو حالت و وضعیت ماه دارد: یکى ایامى که ماه به صورت هلال در مى‏آید، و دوم آن زمانی است که تمام قرص آن روشن مى‏شود.[3] که در این دو زمان، ماه در پی خورشید مشاهده می‌شود.
  3. اگرچه در برخی روزها نیز ماه دیده می‌شود و در برخی شب‌ها نیز ماه مشاهده نمی‌شود؛ اما می‌دانیم که جلوه‌گر شدن ماه تنها زمانی خواهد بود که خورشید غروب کرده باشد. بر این اساس، این تعبیر در حقیقت به ماه شب چهارده که ماه در موقع بدر کامل است، اشاره دارد؛ زیرا ماه در شب چهاردهم تقریبا مقارن غروب آفتاب سر از افق مشرق برمی‌‏دارد، و چهره‌ی پرفروغ خود را ظاهر کرده و سلطه‌ی خویش را بر پهنه‌ی آسمان تثبیت می‌کند، و چون از هر زمان جالب‌تر و پرشکوه‌‏تر است، به آن سوگند یاد شده است.[4]

در نتیجه باید گفت؛ خورشید نمادی از روز و ماه نمادی از شب است و این آیه با استفاده از این نمادها در صدد بیان توالی شب و روز است و این منافات با آن ندارد که:

الف) خورشید و ماه در یک خط مستقیم نباشند.

ب) در برخی روزها که خورشید وجود دارد، ماه هم مشاهده شود.

ج) در برخی شب‌ها نیز ماه قابل مشاهده نباشد.

زیرا همان‌گونه که گفته شد، ماه و خورشید نشانه‌ی نمادینی از شب و روز هستند که در یک مسیر پیوسته به دنبال هم می‌آیند.

در تفسیری باطنی از آیه، خورشید به پیامبر اسلام(ص) و ماه به امام علی(ع) تفسیر شده است. [5]

 


[1]. شمس، 1 – 2.

[2]. طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 20، ص 296، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، 1417 ق.

[3]. همان.

[4]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 27، ص 40، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374 ش.

[5]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج 8، ص 50، حدیث 12، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407 ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    662971 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    475146 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    474146 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    432275 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    398384 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    397494 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    356479 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    350288 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    340202 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    312577 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...