جستجوی پیشرفته
بازدید
345
آخرین بروزرسانی: 1399/04/23
خلاصه پرسش
نظر شما در مورد سند و محتوای دعای علقمه چیست؟
پرسش
نظر شما در مورد سند و محتوای دعای علقمه چیست؟
پاسخ اجمالی

دعای علقمه دعایی است که بعد از زیارت عاشورا خوانده می‌شود و شخصی به نام علقمه(علقمه از اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق‌(ع))[1] آن‌را روایت کرد.

در دعاها و زیارت‌نامه‌ها، به وجود سلسله متصل و نیز احراز وثوق تمام راویان نیاز نیست، و همین‌که در کتاب معتبری نقل شده و محتوایی خلاف آموزه‌های دینی و واقعیات مسلّم در آن وجود نداشته باشد برای پذیرش آن کفایت می‌کند. در همین راستا از آن‌جا که زیارت علقمه در کتب معتبری؛ مانند مصباح شیخ طوسی نقل شده است؛ قابل پذیرش بوده و در محتوای آن نیز مشکلی به نظر نمی‌آید.

محمد بن خالد طیالسى از سیف بن عمیره نقل می‌کند که همراه با صفوان بن مهران و عده‌ای از اصحاب خودمان به سوى نجف حرکت کردیم. پس از پایان زیارت امام علی(ع)، صفوان صورت خود را به سمت حرم امام حسین(ع) کرد و به ما گفت از کنار سر مقدس امام علی(ع)، امام حسین(ع) را زیارت کنید، که امام صادق(ع) از این‌جا به امام حسین(ع) سلام داد و من در آن وقت خدمت آن‌حضرت(ع) بودم. سپس صفوان همان زیارتى که علقمه بن محمد حضرمى از امام باقر(ع) در روز عاشورا روایت کرده بود را خواند و دو رکعت نماز نزد سر امام علی(ع) خواند و آن‌حضرت(ع) را وداع کرد و به جانب قبر امام حسین(ع) اشاره کرد و پس از زیارت او چنین وداع گفت:

«یا اللَّهُ یا اللَّهُ یا اللَّهُ یا مُجِیبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ یا کاشِفَ کرَبِ الْمَکرُوبِینَ یا غِیاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ وَ یا صَرِیخَ الْمُسْتَصْرِخِینَ وَ یا مَنْ هُوَ أَقْرَبُ إِلَی‏ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ یا مَنْ‏ یحُولُ بَینَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ‏ وَ یا مَنْ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الْأَعْلَى وَ بِالْأُفُقِ الْمُبِینِ‏ وَ یا مَنْ‏ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِیمُ‏ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى‏ ...».[2]

دعای علقمه مشتمل بر مضامین و معارف بلندی است:

  1. یاد خدا: «یا اللَّهُ‏ یا اللَّهُ‏ یا اللَّهُ‏ یا مُجِیبَ‏ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ‏ یا کاشِفَ‏ کرَبِ‏ الْمَکرُوبِینَ‏ یا غِیاثَ‏ الْمُسْتَغِیثِینَ‏ وَ یا صَرِیخَ الْمُسْتَصْرِخِینَ وَ یا مَنْ هُوَ أَقْرَبُ إِلَی‏ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ یا مَنْ‏ یحُولُ بَینَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ‏ وَ یا مَنْ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الْأَعْلَى وَ بِالْأُفُقِ الْمُبِینِ‏‏ ...». بسیاری از عبارات موجود در این فرازها در واقع بخشی از آیات قرآن کریم است.
  2. توسل به اهل‌بیت(ع): در بخشی از این دعا، برای جلب توجه خداوند، پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) واسطه قرار داده می‌شود:

«أَسْأَلُک بِحَقِّ مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِیینَ وَ عَلِی أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ بِحَقِّ فَاطِمَةَ بِنْتِ نَبِیک وَ بِحَقِّ الْحَسَنِ وَ الْحُسَینِ فَإِنِّی بِهِمْ أَتَوَجَّهُ إِلَیک فِی مَقَامِی هَذَا وَ بِهِمْ أَتَوَسَّلُ وَ بِهِمْ أَتَشَفَّعُ إِلَیک وَ بِحَقِّهِمْ أَسْأَلُک‏ ...».

  1. دعا برای رفع اندوه و مشکلات و پرداخت دیون و نجات از فقر و ...:

«أَسْأَلُک أَنْ تُصَلِّی عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَکشِفَ عَنِّی غَمِّی وَ هَمِّی وَ کرْبِی وَ تَکفِینِی الْمُهِمَّ مِنْ أُمُورِی وَ تَقْضِی عَنِّی دَینِی‏ وَ تُجِیرَنِی مِنَ الْفَقْرِ وَ تُجِیرَنِی مِنَ الْفَاقَةِ وَ تُغْنِینِی عَنِ الْمَسْأَلَةِ إِلَى الْمَخْلُوقِینَ ...».

  1. سلام به امام علی(ع) و امام حسین(ع): در بخشی از این زیارت بعد از سلام به امام علی(ع) و امام حسین(ع) از خدا خواسته می‌شود که این زیارت آخرین زیارت قرار داده نشود و بین او و آن‌حضرات(ع) جدایی نیندازد.

«یا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ وَ یا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَلَیکمَا مِنِّی سَلَامُ اللَّهِ أَبَداً مَا بَقِی اللَّیلُ وَ النَّهَارُ وَ لَا جَعَلَهُ اللَّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ زِیارَتِکمَا وَ لَا فَرَّقَ بَینِی وَ بَینَکمَا...».

ثواب خواندن زیارت علقمه

امام صادق(ع) بعد از سفارش به خواندن این زیارت به صفوان فرمود: من ضامنم بر خدا برای هر کسی این زیارت را از راه نزدیک یا دور بخواند، زیارتش مقبول شود و سعی او مشکور و سلام او به آن‌حضرت(ع) برسد و محجوب نماند و حاجت او از سوی خدا به هر اندازه که باشد، برآورده شود و خدا او را ناامید برنگرداند.

هم‌چنین امام صادق(ع) به صفوان فرمود: این زیارت را از پدرم و پدرم از پدرانش، علی بن الحسین(ع)، امام حسین(ع)، امام حسن(ع)، امیرالمؤمنین(ع) و آن‌حضرت(ع) از رسول خدا(ص) و رسول خدا(ص) از جبرئیل و جبرئیل از خداوند متعال با همین مضمون بیان نموده‌اند که خدا هر کسی با این دعا امام حسین(ع) را از راه نزدیک یا دور، زیارت کند، زیارت او را می‌پذیرم و در هر درخواست و به هر مقدار که باشد، شفاعت می‌کنم و خواسته‌ی او را می‌پذیرم و از نزد من ناامید و خسارت دیده باز نمی‌گردد؛ او را شادمان و با چشم روشن به برآوردن حاجت و بشارت به بهشت و آزادی از دوزخ‌ و قبول شدن شفاعت او در حق هر کسی غیر از ناصبی که به ما اهل‌بیت(ع) دشنام می‌دهد، باز می‌گردد.

جبرئیل نیز به رسول خدا(ص) گفت: خدا مرا به سوی تو برای سرور و بشارت تو و شادی و بشارت علی و فاطمه و حسن و حسین و امامان از اولاد تو تا روز قیامت فرستاده است. پس مسرت تو و مسرت علی و فاطمه و حسن و حسین و امامان(ع) و شیعه شما تا روز رستاخیز دائمی باد.

امام صادق(ع) به صفوان فرمود:‌ هرگاه حاجتی داشتی، این زیارت در هر مکانی که هستی، بخوان و حاجت خود را از خدا بخواه که برآورده می‌شود و خلف وعده نمی‌کند.[3]

 


[1]. «بررسی سند و متن زیارت عاشورا»، 8950.

[2]. شیخ طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجد و سلاح المتعبّد، ج 2، ص 777 - 782، بیروت، مؤسسة فقه الشیعة، چاپ اول، 1411ق.

[3]. همان، ص 777 – 782؛ ر. ک: «ثواب زیارت امام حسین(ع)»، 48098؛ «زیارت امام حسین(ع)؛ زیارت خدا در عرش»، 7470؛ «معنی زیارت خدا در عرش دربارۀ ثواب زیارت امام حسین (ع)»، 12271؛ «زیارت امام حسین(ع) در شب جمعه»، 101136؛ «آداب سفر زیارتی امام حسین(ع)»، 49843.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    931870 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    627305 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    560585 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    455597 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    449679 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    400972 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    388323 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    383934 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    341147 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    332520 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...