جستجوی پیشرفته
بازدید
112
آخرین بروزرسانی: 1399/12/05
خلاصه پرسش
با توجه به دشمنی شیطان با انسان‌ها؛ پس با چه انگیزه‌ای او گاهی به پیامبران الهی نصیحت می‌کرد؟
پرسش
چرا ابلیس گاهی به پیامبران نصیحت‌های اخلاقی می‌داد؟ و آیا اعتمادی به حرف او وجود دارد؟
پاسخ اجمالی

بر اساس برخی گزارش‌های موجود در روایات، شیطان خدمت برخی پیامبران ‌آمده و با آن ‌حضرات(ع) گفت‌وگوهایی داشته و گاهی برخی از روش‌ها و حیله‌های خود را نیز برای آنان بیان می‌کرد.

امام صادق‌(ع) در این باره فرمود: ابلیس از زمان حضرت آدم(ع) نزد همه‌ی پیامبران می‏آمد تا زمانی که حضرت عیسی(ع) مبعوث شد، با آنها گفت‌وگو می‌کرد و از آنها پرسش می‌نمود.[1]

در این باره باید گفت که کار پیامبران، هدایت مردم و کار شیاطین، گمراه کردن آنان است و هر دوی آنها نمی‌توانند بدون اجازه خدا کاری را انجام دهند و به عبارتی، دایره عمل هر دو گروه محدود است.

از این‌رو شاید خداوند به ابلیس دستور داده باشد که برخی حیله‌های خود را به اطلاع پیامبران برساند تا آنها نیز در مقام هدایت، مردم را از آن‌ آگاه سازند و در پی آن دست کم افراد با تقوا و مخلص، از این ترفندهای شیطان جان سالم به در ببرند.

نصیحت شیطان به حضرت نوح(ع)

امام باقر(ع) فرمود: هنگامی که حضرت نوح(ع) نزد پروردگار خود دست به دعا برداشت و قوم خود را نفرین کرد، شیطان به او گفت: تو بر گردن من حقی داری که می‌خواهم آن‌را جبران کنم! چرا که تو قوم خود را نفرین کردی و همه را غرق نمودی و دیگر کسی باقی نمانده که من او را گمراه کنم و اکنون دوران استراحت من است تا نسل دیگری به وجود آید و من آنها را گمراه کنم! نوح(ع) به او گفت: اکنون چه می‌خواهی بگویی که به گمان تو جبران‌کننده زحمات من است؟!! شیطان گفت: در سه جا به یاد من باش که نزدیک‏ترین حالات من به انسان در یکی از آنها است:

1. هنگامی که خشمگین شدی، به یاد من باش.

2. هنگامی که میان دو نفر قضاوت می‌کنی، به یاد من باش.

3. هنگامی که با زنی در خلوت نشسته‏ای و هیچ‌کس دیگر با شما نیست، به یاد من باش.[2]

البته، در روایت دیگری از امام صادق(ع) آمده است که شیطان به نوح دو نصیحت کرد: از حسد دوری کن؛ زیرا بلای بزرگی بر سر من آورد. سپس گفت از حرص دوری کن که بر سر حضرت آدم(ع) بلای بزرگی آورد.[3]

امام هادی(ع) فرمود: شیطان نزد حضرت نوح(ع) رفت و گفت: شما حق بزرگی بر گردن من دارید. پس به نصیحتم گوش کن که به تو خیانت نمی‏کنم. نوح(ع) ابتدا از پذیرفتن سخنان او خودداری کرد، ولی خداوند به او وحی کرد که به سخنان او گوش فرادار و بنگر که چه می‏گوید!

نوح(ع) به شیطان گفت: هنگامی که مشاهده کنیم فرزند آدم بخیل، حریص، حسود، ستم‌گر و یا عجول باشد، ما به سرعت به او مسلط می‌شویم و اگر تمام این صفات زشت در او جمع شوند، او را (مانند خود) شیطانی رانده شده به شمار می‌آوریم.

نوح(ع) گفت: (اکنون بگو) من چه منت بزرگی بر گردن تو دارم؟!

شیطان گفت: تو بر مردم دنیا نفرین کردی و در یک لحظه همه آنها را وارد جهنم نمودی و من آسوده شدم، اگر این وضع پیش نمی‏آمد من باید زمانی بسیار طولانی برای گول‌زدنشان زحمت می‌کشیدم![4]

نصیحت شیطان به حضرت موسی(ع)

حضرت موسی(ع) از شیطان خواست تا ایشان را از گناهی آگاه کند که وقتی کسی آن‌را انجام می‌دهد، شیطان بر او پیروز خواهد شد. شیطان گفت: آن‌گاه که انسان خودش را برتر ببیند و عملش را زیاد بداند و گناهش را در نظر خود کوچک جلوه دهد! و سپس شیطان سه توصیه به حضرت موسی(ع) نمود:

1. هیچ‌گاه با یک زن نامحرم تنها نباش؛ چراکه هیچ مرد و زن نامحرمی با هم تنها نمی‌شوند، مگر آن‌که خود من مستقیماً همراه آنان خواهم شد، نه آن‌که یارانم را (برای فریب آنها) بفرستم.

2. از عهد و پیمان‌بستن با خدا (در غیر موارد نیاز) بپرهیز؛ چراکه هیچ‌کسی با خدا عهد و پیمان نمی‌بندد، مگر آن‌که من تلاش می‌کنم تا مانع شوم تا به عهد و پیمانش وفادار بماند.

3. هرگاه تصمیم گرفتی صدقه دهی، آن‌را هرچه سریع‌تر انجام ده؛ زیرا اگر شخصی اراده کند که صدقه دهد، خودم – و نه یارانم – تلاش می‌کنم تا آن‌را عملی نسازد.[5]

نصیحت شیطان به حضرت یحیی(ع)

امام صادق(ع) فرمود: ابلیس در حالی‌که آویزه‌های فراوانی بر تن داشت، نزد حضرت یحیی(ع) رفت. یحیی(ع) از او پرسید که این آویزه‌ها چیست؟! او پاسخ داد: شهوت‌هایی که من با استفاده از آنها به آدمیان دسترسی پیدا می‌کنم!

یحیی(ع) پرسید: آیا با هیچ‌کدامشان سراغ من هم آمدی؟! شیطان گفت: یک ویژگی‌ تو را دوست دارم! و آن هم اینکه گاهی به اندازه سیر‌شدن غذا می‌خوری و همین موضوع، بدان می‌انجامد که هنگام  نماز و ذکر، احساس سنگینی می‌کنی!

یحیی(ع) فرمود: من با خدا عهد می‏بندم که دیگر سیر نخورم تا او را ملاقات کنم. ابلیس گفت: من هم با خدا عهد می‏کنم که به فرد باایمان دیگری اندرز ندهم تا بمیرم![6]

نصحیت شیطان به حضرت عیسی(ع)

امام باقر(ع) فرمود: ابلیس‏ با حضرت عیسی(ع) ملاقات کرد. عیسی(ع) از او پرسید: آیا تاکنون از حیله‏های خود ناامید شده‏ای؟ ابلیس گفت: آری، هنگامی که مادرت، حضرت مریم(س) به دنیا می‌آمد، مادر بزرگت گفت: پروردگارا! من دختر به دنیا آوردم و او و ذریه‌اش را از شر شیطان رجیم در پناه تو قرار می‏دهم.[7]

در پایان لازم به ذکر است که هرکدام از این روایات باید جداگانه از لحاظ سند و محتوا بررسی شود و در این پاسخ تنها به نقل آنها بسنده کردیم.

 


[1]. شیخ طوسی، محمد بن حسن‏، امالی، ص 339، قم، دار الثقافة، چاپ اول، 1414ق.

[2]. شیخ صدوق، خصال، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 1، ص 132، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1362ش.

[3]. همان، ص 50 – 51.

[4]. قطب الدین راوندی، سعید بن هبة الله، قصص الانبیاء(ع)، محقق، مصحح، عرفانیان یزدی، غلامرضا، ص 85، مشهد، مرکز پژوهش های اسلامی، چاپ اول، 1409ق؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 69، ص 195، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[5]. شیخ مفید، امالی، محقق، مصحح، استاد ولی، حسین، غفاری، علی اکبر، ص 156 – 157، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.

[6]. امالی، ص 339؛ برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، محاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‏ ج 2، ص 439-440، قم، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1371ق.

[7]. آل‌عمران، 36؛ عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیّاشی‏، محقق، مصحح، رسولی محلاتی، هاشم‏، ج 1، ص 171، تهران، المطبعة العلمیة، چاپ اول، 1380ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    642313 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    470185 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    467591 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    425462 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    395214 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    393483 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    352767 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    339427 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    328591 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    311049 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...