جستجوی پیشرفته
بازدید
7051
آخرین بروزرسانی: 1399/05/04
خلاصه پرسش
طبق کدام دستور قرآنى، اقلیت‌های مقیم ایران ملزم به رعایت حجاب هستند؟
پرسش
طبق کدام دستور قرآنى، اقلیت‌های مقیم ایران ملزم به رعایت حجاب هستند؟
پاسخ اجمالی

این شبهه ممکن است در ذهن افراد بسیارى باشد که حجاب براى مسلمانان چه ضرورتى دارد و الزام آن براى اقلیت‏هاى مذهبى (مسیحیان و...) ایران طبق چه قاعده و حکمى است؟

در این مجال توجه به چند اصل لازم است:

  1. آنچه از قرآن در بارۀ حجاب بر می‌آید این است که حجاب براى زن محدودیت نیست، بلکه مصونیت و عامل حفظ کرامت انسانى است.
  2. علاوه بر این حجاب پیش از آن‌که یک دستور و حکم اسلامى باشد، یک موهبت و امانت الاهى است براى همۀ ادیان و عموم جوامع بشرى؛ زیرا فواید گران‌سنگی در این حکم نهفته است.
  3. دست‌یابی به فواید و آثار حجاب در جامعۀ اسلامی با رعایت تمام اقشاری که در پرتو حکومت اسلامی زندگی می‌کنند، میسر است.
  4. اقلیت‏هاى مذهبى در همۀ کشورها ملزم به رعایت قوانین و مقررات کشور متبوعشان هستند، اقلیت‌هاى مذهبى مقیم ایران نیز ملزم به رعایت قوانین و مقررات جمهورى اسلامى ایران، از جمله رعایت حجاب و پوشش اسلامى هستند که به منظور سلامت روح و روان جامعه تبیین شده است.
  5. اقلیت‌های مذهبی طبق آموزه‌های مذهبی خودشان نیز، ملزم به رعایت حجاب هستند.
پاسخ تفصیلی

حجاب اسلامى، جلوه‏اى است زیبا که از عمق فطرت پاک انسانى و متن باورهاى دینى تجلى یافته و با خود، دنیایى از امنیت، آرامش روانى، عزت نفس، خودباورى و... را براى زن و مرد به ارمغان می‌آورد.

این حکم اسلامى که با حکمت و تدبیر الاهى بر زنان واجب گشته، حقیقتاً هدیه‌‏اى الاهى براى جوامع انسانى و اسلامى محسوب می‌شود.

گرایش روزافزون زنان به این امر حکیمانۀ الاهى در غرب، پس از چشیدن طعم تلخ بی‌حجابى و بدحجابى، خود نشانگر و مبین آن جملۀ معروف است که (حجاب مصونیت است نه محدودیت).

توجه به فواید و آثار حجاب می‌تواند ضرورت وجود آن‌را به عنوان هدیه‌‏اى الاهى از یک‌سو و لزوم بکارگیرى آن در قالب قوانین و مقررات جوامع انسانى و اسلامى از سوى دیگر، براى هر اهل بینشى روشن‌تر سازد.

مهم‌ترین فواید و آثار حجاب

اجمالاً در این باره می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  1. ایجاد آرامش روانى در فرد: از جمله نتایج حجاب در بُعد فردى، عدم تهییج و تحریک جنسى است و در نقطۀ مقابل، فقدان حجاب و آزادى و معاشرت‏هاى بی‌قید و بند میان زن و مرد است که هیجانات و تحریکات جنسى را فزونى می‌بخشد، و غریزۀ جنسى را که غریزه‌‏اى نیرومند و عمیقاً سرکش است، بیش از پیش سرکش می‌‏کند و چنان آتشى را ماند که هر چه هیزم آن زیادتر شود، شعله‌ورتر می‌گردد.
  2. استحکام بیشتر کانون خانواده: از دیگر فواید مهم حجاب در بعد خانوادگى، اختصاص یافتن لذایذ جنسى به محیط خانواده و مسیرهاى مشروع آن است، اختصاص مذکور باعث پیوند و اتصال قوی‌‏تر زن و شوهر و در نتیجه استحکام بیشتر کانون خانواده و بالعکس، فقدان حجاب باعث انهدام نهاد خانواده به عنوان رکن رکین جامعه می‌گردد.

یکى از نویسندگان، در خصوص تأثیر برهنگى بر اضمحلال و از هم پاشیدگى درخت تنومند خانواده چنین می‌نویسد: در جامعه‌‏اى که برهنگى بر آن حاکم است، هر زن و مردى همواره در حال مقایسه است، مقایسۀ آنچه دارد با آنچه ندارد، و آنچه ریشۀ خانواده را می‌سوزاند این است که این مقایسه آتش هوس را در زن و شوهر و مخصوصاً در وجود شوهر دامن می‌زند.[1]

پر واضح است که میوۀ شوم این‌گونه مقایسه‏‌ها در جوامعى که از نعمت حجاب محروم‌اند رویش بیشترى داشته و آنچه امروز تحت عنوان فروپاشى نظام خانواده در غرب شاهدیم از این مقوله است. در نقطۀ مقابل جوامعى که حجاب را به عنوان موهبتى الاهى پذیرفته و خویش را به رعایت آن ملزم دانسته‏‌اند، نه تنها اولین گام را در حفظ کانون گرم خانواده برداشته، بلکه آبرو و شرافت انسانى خویش را فراهم ساخته و از آزار و اذیت‏‌ها و نگاه‌‏هایى که همچون تیرهایى مسموم به پیکرۀ فرد و اجتماع اثر می‌کنند نیز محفوظ مانده‌‏اند.

  1. بستر سازی برای تعالی و رشد انسان: از دیدگاه ما حجاب مصونیت است نه محدودیت. در فضایی که حجاب رعایت می‌گردد، امکان بیشتری برای تعالی و رشد انسان فراهم می‌شود؛ لذا ما بی‌حجابی را حتی برای جوامع غربی، مانند سمی مهلک تلقی می‌کنیم و معتقدیم که هر مقدار برهنگی بیشتر باشد، انسان از رسیدن به مقصدی که برای آن خلق شده است، دورتر می‌شود.

این حکم، مانند احکام دیگر اسلام به منظور آماده سازی بستری مناسب برای راهیابی انسان به کمالات مناسب، از طرف خداوند متعال طراحی گشته است. از این نقطه نظر زن به مثابۀ گلی تشبیه شده است که برای در امان ماندن از دست برد غارتگران باید خود را بپوشاند و به مردان بی‌گانه عرضه نکند.

زن مانند درّی گرانبها دانسته شده است که باید در صندوق حجاب از آن محافظت کرد، تا از گزند دزدان عرض و ناموس در امان بماند.

زن نباید با وضع غیر مناسب در مجامع عمومی یا در جمع نامحرم حاضر شود، تا جوان این مملکت با خاطری آسوده به تحصیل خود بپردازد و در تلاش به منظور دست‌یابی به مدارج بالای اخلاقی و انسانی کامیاب گردد.

البته حجاب آثار و فواید بسیارى دارد که در حوصلۀ این مقال نیست.

این‌جا است که می‌توان گفت: حکم پوشش از نامحرم و حجاب، یک حکم اسلامی است که دلایل و فلسفۀ خاص خود را دارد و باید از طرف مسلمانان و غیر مسلمانانی که در جامعۀ اسلامی حضور می‌یابند، رعایت گردد.

با عنایت به این نکات است که خداوند در آیۀ 31 سورۀ نور فرموده است: "وَ قُل لِّلْمُؤْمِنَتِ یَغْضضنَ مِنْ أَبْصرِهِنَّ وَ یحْفَظنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا مَا ظهَرَ مِنْهَا  وَ لْیَضرِبْنَ بخُمُرِهِنَّ عَلى جُیُوبهِنَّ  وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَائهِنَّ أَوْ ءَابَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنى إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنى أَخَوَتِهِنَّ أَوْ نِسائهِنَّ أَوْ مَا مَلَکَت أَیْمَنُهُنَّ أَوِ التَّبِعِینَ غَیرِ أُولى الارْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظهَرُوا عَلى عَوْرَتِ النِّساءِ  وَ لا یَضرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ  وَ تُوبُوا إِلى اللَّهِ جَمِیعاً أَیُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ"؛

و به زنان با ایمان بگو که چشمان خود را فرو بندند و عورت‌‏هاى خود را (تمام بدن، غیر از صورت و دست‌‏ها) حفظ کنند و زیور و زینت خود و جاى آنها را آشکار نسازند... .[2]

در آخر این آیه هر گونه عوامل تحریک ممنوع‏ شمرده شده و آمده است که نباید زنان به هنگام راه رفتن پاهاى خود را چنان به زمین بکوبند تا صداى خلخال‌هایشان به گوش رسد! این امر نشان می‌دهد که اسلام به اندازه‏‌اى در مسائل مربوط به عفت عمومى سخت‌گیر و مو شکاف است که حتى اجازۀ چنین کارى را نیز نمی‌دهد. البته به طریق اولى عوامل مختلفى را که دامن به آتش شهوت جوانان می‌زند؛ مانند نشر عکس‌هاى تحریک آمیز و فیلم‌هاى اغوا کننده و رمان‌ها و داستان‌هاى جنسى را نخواهد داد. بدون شک محیط اسلامى باید از این‌گونه مسائل که مشتریان را به مراکز فساد سوق می‌دهد و پسران و دختران جوان را به آلودگى و فساد می‌کشاند پاک و مبرا باشد.[3]

روشن است که تحقق واقعی این‌گونه احکام در پرتو رعایت حجاب در جامعۀ اسلامی توسط مسلمانان و غیر مسلمانان میسر است و معقول نیست که کسی بگوید عدم رعایت حجاب در جامعۀ اسلامی موجبات فساد جوانان و از هم پاشیدگی کانون گرم خانواده‌ها و... را فراهم نمی‌کند.

این پرسش مثل آن است که کسی بپرسد؛ چرا اقلیت‌های مذهبی نمی‌توانند در جامعه، شراب بنوشند؟

در پاسخ خواهیم گفت که اسلام آزادی‌های فردی را به خاطر منافع اجتماعی محدود می‌کند. از نظر ما ارتکاب گناه در جامعه و به صورت علنی، خود گناه دیگری محسوب می‌گردد؛ مثلا روزه خواری یک گناه است و تظاهر به روزه خواری در اجتماع گناه دیگر؛ زیرا اثرات نامطلوبی بر جامعۀ اسلامی خواهد گذاشت. اساسا فلسفۀ امر به معروف و نهی از منکر همین است؛ یعنی به منظور صیانت جامعه از فساد، اسلام گفته است که بر هر مسلمان واجب است امر به معروف و نهی از منکر کند.

شما فرض کنید که در درون قایقی نشسته‌اید و عده‌ای هم در کنار شما هستند و شما هم شنا بلد نیستید. ناگهان در وسط دریا، کسی می‌خواهد قایق را سوراخ کند، یا کاری انجام دهد که مردم غرق شوند، در این حالت آیا شما خواهید گفت که او آزادی دارد که هر کاری را بکند، مزاحم او نشوید. یقینا شما به منظور جلوگیری از غرق شدن قایق و آسیب نرسیدن به سرنشینان آن، در جای خود نمی‌نشینید، مگر این‌که کاری از دست شما بر نیاید. آیا انتظار دارید که دیگران به کمک شما بیایند یا به کمک خراب‌کار؟ البته ممکن است شما در تلقی خود، جامعه را مانند کشتی در دریا ندانید که در این بستر انسان‌ها باید به ساحل نجات راه یابند، اما این مبانی خاص خودش را دارد که باید در فرصت دیگری بدان پرداخت.

قرآن در سورۀ آل عمران آیۀ 110 می‌فرماید: "شما بهترین امتی بودید که به سود انسان‌ها آفریده شدید (چه این‌که) امر به معروف و نهی از منکر می‌کنید و به خدا ایمان دارید".

در این آیه امر به معروف و نهی از منکر را یک دستور عام بیان می‌کند و آن‌را یکی از ویژگی‌های امت اسلامی می‌شمرد. 

در آیۀ 104 همان سوره می‌فرماید: "باید از میان شما جمعی دعوت به نیکی کند، و امر به معروف و نهی از منکر نماید و آنها رستگارانند".

این امر مهم را ویژۀ گروهی از امت اسلامی و به تعبیر دیگر ویژۀ حکومت و کارگزاران حکومت می‌داند.[4]

البته این بدان معنا نیست که این فریضۀ الاهی در امت‌های پیشین و اهل کتاب نبوده؛ زیرا خداوند در آیۀ 113 و 114 سورۀ آل عمران، ویژگی صالحان اهل کتاب را که به اسلام گرویدند در سه چیز خلاصه می‌کند: ایمان به مبدأ و معاد، امر به معروف و نهی از منکر، و پیشی‌گرفتن در انجام کارهای نیک... .[5]

بنابر این، حکومت اسلامى و حاکمان آن در برابر تعلیم و تربیت جوانان و نوجوانان و عامۀ مردم مسئول‌اند و شرعاً و قانوناً مجاز نیستند اسباب و علل کم‌رنگ شدن دین و اخلاق جامعه را فراهم آورند و می‌بایست در مسیر حفظ سلامت روح و روان جامعه و تعالى اخلاق و کرامت‏‌هاى انسانى تلاش کنند.

علاوه بر این، بر اساس آیات قرآن و سنت پیامبر(ص) همان طور که تأمین امنیت و ... برای اقلیت‌های مذهبی، در قالب قرارداد اهل ذمه و انعقاد صلح با آنان از وظایف حکومت اسلامی است، رعایت حدود اسلامی در جامعۀ اسلامی هم از وظایف و تعهدات آنان است؛ لذا حاکم اسلامی حق ندارد در این قرارداد، تعهداتی را بپذیرد که با قوانین اسلامی مخالفت دارند.[6]

صاحب جواهر در این باره می‌فرماید: اقلیت‌‏هاى مذهبى نمی‌توانند سنت‏‌هاى حاکم بر جامعۀ اسلامى را بشکنند و طبق قراردادشان با حکومت اسلامى نباید به حدود و احکام اسلامى تجاوز کنند.[7]

البته این مطلب اختصاص به کشورهای اسلامی ندارد و در هر کشوری قوانین و خطوط قرمزی وجود دارد که همه و از جمله اقلیت‌ها ملزم به رعایت آن هستند.

هم‌چنین با نیم نگاهی به پیشینۀ حجاب می‌توان به این حقیقت دست یافت که "حجاب زنان از سنن قدیمى تمدن‏‌هاى بشرى بوده است و در ادیان الاهى به خصوص زرتشت، یهود و مسیحیت مسئلۀ حجاب و رعایت آن مطرح بوده و در بعضى از ادیان مثل یهود مسئلۀ حجاب سخت‌‏تر از حجابى است که اسلام می‌گوید".[8] پس آنان اگر بخواهند به دستورات دینی خود هم عمل کنند، ملزم به رعایت حجاب در جامعه هستند.

گفتنی است؛ آنهایی که بر الزام پوشش اسلامی برای اقلیت‌های مذهبی خورده می‌گیرند، چگونه می‌توانند اعمال قوانین و مقررات سنگین و غیر منطقی کشورهای غربی را که شدیداً مغایر با شعار دموکراسی و آزادی اعتقادی است که پیوسته در بوق‌های تبلیغاتی‌شان ندا می‌دهند، بر علیه اقلیت‌های مذهبی خصوصاً مسلمانان نادیده بگیرید که از جمله مصادیق آن می‌توان به ممنوعیت حضور زنان مسلمان با پوشش اسلامی در اجتماعات قانونی اشاره نمود. در حالی‌که طبق تعاریف خودشان از آزادی، به هیچ وجه پوشش اسلامی به آزادی فردی و گروهی دیگران آسیبی نمی‌رساند.

 


[1]. حداد عادل، غلامعلی، فرهنگ برهنگى و برهنگى فرهنگى، ص 69 - 70.

[2]. نور، 31.

[3]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 14، ص 454، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.

[4]. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج 10، ص 254 و 256، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ سوم، 1377ش.

[5]. همان، ص 257.

[6]. برای آگاهی بیشتر، ر. ک: عمید زنجانی، عباسعلی، حقوق اقلیت ها.

[7]. نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، محقق، مصحح، قوچانی، عباس، آخوندی، علی، ج 21، ص 269 – 268، بیروت، ‌دار إحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، 1404ق.

[8]. براى آگاهى بیشتر، ر. ک: محمدى آشنایى، علی، حجاب در ادیان الهى؛ مطهری، مرتضی، مسئلۀ حجاب.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    929205 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    622107 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    551274 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    454037 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    444696 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    390979 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    386742 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    381032 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    339578 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    328807 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...