جستجوی پیشرفته
بازدید
7018
آخرین بروزرسانی: 1393/08/12
خلاصه پرسش
آیا انسان در کارهایی که انجام می‌دهد باید سود و منفعتی برای خودش در نظر بگیرد؟
پرسش
آیا انسان هر کاری که می‌کند باید یک سودی برای خودش داشته باشد؟
پاسخ اجمالی
عمر، فرصتی محدود است که خدا در اختیار انسان‌ قرار داده، تا وی بتواند با بهره‌گیری از این فرصت، حد اکثر سود و بهره را در این دنیا برده و با دستی پر در سرای باقی حاضر شود. اساساً در تعابیر آیات و روایات از دنیا به محل تجارت تعبیر شده و به انسان توصیه شده است به دنبال تجارت پرسود بروید:
«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلى‏ تِجارَةٍ تُنْجیکُمْ مِنْ عَذابٍ أَلیم»؛[1] اى کسانى که ایمان آورده‌‏اید! آیا شما را به تجارتى راهنمایى کنم که شما را از عذاب دردناک رهایى مى‌‌‏بخشد؟!
در نهج البلاغه می‌خوانیم على(ع) در مقابل شخص پر ادعایى که پشت سر هم مذمت دنیا می‌کرد، اشتباهش را یادآور شده و اعلام داشت که  دنیا براى آنها که بیدار و آگاه‌اند سرمایه بزرگى است:
«همانا دنیا سراى راستى است براى کسى که با آن به راستى برخورد کند، و خانه عافیت است براى آن‌که آن‌را فهمید، و محلّ توانگرى است براى آن‌که از آن توشه گرفت... و تجارت‏‌خانه اولیای خدا است که در آن کسب رحمت کردند، و بهشت را سود بردند».[2]
«اى بندگان خدا، بدانید اهل تقوا هم از دنیاى گذرا و هم از آخرتى که می‌‌‏آید سود بردند، و با تجارتى پر سود به آخرت سفر کردند».[3]
اصولاً تعبیر به تجارت آن‌هم تجارتى پرسود براى تحریک مهم‌ترین انگیزه‌‏هاى انسان است، انگیزه جلب منفعت و دفع ضرر؛ زیرا این تجارت الهى تنها سودآور نیست، بلکه ضرر را نیز دفع می‌‏کند: «تُنْجیکُمْ مِنْ عَذابٍ أَلیم».[4]
نظیر همین معنا در آیه دیگری نیز آمده است: «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى‏ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ»؛[5] خداوند از مؤمنان جان‌ها و اموالشان را خریدارى می‌‏کند و در برابر آن بهشت به آنها می‌‏دهد.
در این آیه خداوند خود را خریدار و مؤمنان را فروشنده معرفى کرده، و می‌‏گوید خداوند از مؤمنان جان‌ها و اموالشان را خریدارى می‌‏کند، و در برابر این متاع، بهشت را به آنان می‌‏دهد؛ چرا که انسان به طور فطری دنبال سود است، آن‌هم سودی ثابت و پایدار.
در آخرت که در روز تغابن و روز حسرت است، حتی اهل بهشت نیز حسرت می‌خورند که چرا اعمال بیشتری انجام ندادند. تا سود بیشتری کسب نمایند.
بنابر این دنیا به تجارت‌خانه تشبیه گردیده است که انسان سرمایه‌‏هایى را که از خدا گرفته به گران‌ترین قیمت به خود او می‌فروشد، و در برابر متاع ناچیزى بزرگ‌ترین نعمت را از او دریافت می‌کند، و از این جهت تجارت پر سودی کرده است.
این از یک سو، از سوی دیگر اما و با نگرش مادی نیز انسان در تجارت و معاملات به دنبال سود و منفعت است؛ یعنی از مال و سرمایه مادی که در اختیار دارد و به تجارت و معامله می‌پردازد، قطعاً باید به دنبال سود باشد تا بتواند از این راه روزی حلال کسب کرده و به زندگی ادامه دهد، و گرنه پس از مدتی ممکن است اصل سرمایه خود را از دست بدهد و به ورشکستگی و فقر بیفتد. منتها در سودهای مادی باید به دنبال راه‌های حلال و مشروع باشد و سودی که از سرمایه به دست می‌آورد در چهارچوب قوانین الهی باشد، نه از راه‌های حرام و نامشروع:
«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَأْکُلُوا أَمْوالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْباطِلِ إِلاَّ أَنْ تَکُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْکُم»؛[6] اى کسانى که ایمان آورده ‌‏اید! اموال یکدیگر را به باطل (و از طرق نامشروع) نخورید، مگر این‌که تجارتى با رضایت شما انجام گیرد.
البته در این فرض انسان می‌تواند مال و سرمایه‌ای را که خداوند در اختیارش قرار داده، بدون آن‌که به دنبال نفع مادی باشد، به عنوان قرض الحسنه در اختیار مردم قرار دهد، تا گره از کار فرو بسته مردم بگشاید، که در این‌جا نیز اگر برای خدا باشد سود معنوی در پی‌خواهد داشت.
 

[1]. صف، ۱۰.
[2]. شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صالح، صبحی، ص 493، خ 1، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.
[3]. همان، ص 383.
[4]. ر. ک: مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏24، ص 87، تهران، دار الکتب الاسلامیة، 1374ش.
[5]. توبه، 111.
[6]. نساء، 29.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • برهان پروردگار برای حفظ یوسف(ع) از گناه چه بود؟ مقصود از «هَمّ» یوسف(ع) چیست؟
    15430 صفات و زندگی پیامبران
    مفسران درباره همّ حضرت یوسف(ع) نسبت به زلیخا، احتمالاتی را مطرح کرده‌اند؛ مانند این‌که گفته‌اند: همسر عزیز مصر تصمیم بر کام‌جویى از یوسف(ع) داشت و نهایت کوشش خود را در این راه به کار برد، اما همّ یوسف بر دفاع از خود و دفع زلیخا بود؛ یعنی یوسف ...
  • نام درختان بهشتی
    13953 اوصاف بهشت و جهنم
    یکی از پاداش‌های بهشتیان، بهره‌مندی از درختان بهشتی است که در آیات و روایات، برای برخی از این درختان، نام‌هایی هم ذکر شده است که بیشتر آنها ناظر به تجسّم اعمال نیک انسان است. نام برخی از این درختان عبارتست از:1. طوبی ‏براساس روایات متعدد مقصود از «طوبی» ...
  • اینکه گفته می‌شود «نهی ارشادی دلالت بر فساد دارد»، به چه معنا است؟
    1480 مبانی فقهی و اصولی
    دانشمندان مسلمان، اوامر دینی را به دو قسم(مولوی و ارشادی) تقسیم می‌کنند. اوامر مولوی، اوامری هستند که با انگیزه‌ی برانگیختن مکلفان برای انجام یک کار صادر می‌شوند؛ برخلاف اوامر ارشادی که هدفش ارشاد و راهنمایی به موضوعی است که خود عقل نیز به تنهایی آن‌را درک می‌کند. در ...
  • آیا در بدن انسان اعضایی وجود دارد که هیچ منفعتی نداشته و عضوی زاید به شمار آید؟!
    1382 بیشتر بدانید
    در گذشته‌ای نه چندان دور، عموم مردم برای بسیاری از اعضای بدن هیچ فایده‌ای نمی‌شناختند، اما به تدریج و با پیشرفت علم و دانش، آثار و فواید آن برای بشر روشن و آشکار شد.اکنون نیز دانشمندان نمی‌توانند اعلام کنند که عضوی در بدن، قطعاً و صد ...
  • حضرت نوح (ع) کدام پرندہ را برای پیدا کردن خشکی فرستاد؟
    9866 تفسیر
    در تفسیر آیه «وَ قیلَ یا أَرْضُ ابْلَعی‏ ماءَکِ وَ یا سَماءُ أَقْلِعی‏ وَ غیضَ الْماءُ وَ قُضِیَ الْأَمْرُ وَ اسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِیِّ وَ قیلَ بُعْداً لِلْقَوْمِ الظَّالِمین‏»،[1] مفسران به گوشه ای از حوادثی که بعد از اسقرار یافتن کشتی حضرت نوح (ع) اتفاق ...
  • راه جلوگیری از چشم زخم چیست؟
    66591 چشم زخم و طلسم
    قرآن حقیقتی به نام چشم زخم و شور چشمی را قبول کرده و به نمونه هایی از آن اشاره کرده است گزارش های تاریخی قرآنی از گذشتگان و پیشینیان نیز آن را تایید می کند.دانشمندان امروز بر این باورند که در برخی از افراد، روح و توان منحصر ...
  • اساس تفاوت در خلقت موجودات چگونه است که یکی انسان و دیگری حیوان یا گیاه شده است؟
    23223 خلقت انسان
    جهان هستی نظام احسن است که خداوند آن را به بهترین وجه ممکن خلق کرده است. هر شیء و هر پدیده در آن، مقام و مرتبه خاصی دارد. این نظام با یک سلسله قوانین اداره می‌شود که تغییر و تبدیل هم در آنها راه ندارد.لازمه ...
  • آیا مسح همزمان پاها یا تقدم پای چپ بر پای راست در مسح، جایز است؟
    20738 کیفیت وضو
    1. جایز است، امّا مستحب است مسح پای راست را اول انجام دهد.[1] 2. جایز نیست. [2] 3. جایز است، اما، احتیاط مستحب[3] آن است که مسح پاى راست را با دست راست و مسح پاى ...
  • اطلاعاتی در ارتباط با «عبدالله» فرزند امام باقر(ع) ارائه نمایید؟
    3191 امام باقر ع
    1. سال ولادت و وفات عبدالله بن محمد،[1] در تاریخ معلوم نیست؛ اما برخی از نویسندگان، با توجه به زندگی‌نامه وی، همچنین با توجه تاریخ ولادت برادرش(امام صادق) و شهادت پدرشان امام باقر(ع) و این‌که سن ایشان هنگام کشته‌شدن حدود سی سال بود، حدس ...
  • آیا آیاتی از قرآن و یا دعاهایی برای کم کردن درد زایمان وجود دارد؟
    96202 دستور العمل ها
    در احادیث و کتاب‌های مختلف، دعاهای بسیاری برای کم کردن درد زایمان نقل شده است. این دعاها عموماً آیاتی از قرآن می‌باشند، و برخلاف دعاهای عادی، دستور به نوشتن آنها نیز داده شده است. در روایات؛ خواندن سوره‌های قدر[1] و یس

پربازدیدترین ها