جستجوی پیشرفته
بازدید
2771
آخرین بروزرسانی: 1397/10/15
خلاصه پرسش
راه‌های آسان شدن سکرات مرگ چیست؟ چرا برخی معصومان(ع) نیز دچار سکرات مرگ شده‌اند؟!
پرسش
در کتاب‌های اسلامی چه اعمالی جهت راحت شدن قبض روح آمده است؟ چرا برای بعضی از امامان و حتی خود پیامبر شدائد سکرات مرگ وجود داشته است، در حالی‌که خودشان توصیه به انجام این اعمال کرده‌اند؟ آیا نمی‌توانستند این اعمال را انجام دهند تا از شدائد مرگ در امان باشند؟
پاسخ اجمالی
سکرات از ریشه «سُکر» است و به حالتی گفته می‌شود که بین انسان و عقل او مانع ایجاد ‌شود.[1] سکرات مرگ، حالتى شبیه به «مستى» است؛ یعنی همان حال نزع و جان کندن آدمى، که مانند مستان مشغول به خودش است، نه می‌فهمد چه می‌گوید و نه می‌فهمد اطرافیانش درباره‌اش چه می‌گویند.[2]
امام علی(ع) برای حالات کسی که سکرات مرگ بر او عارض شده است می‌فرماید: «سکرات مرگ، توأم با حسرت از دست دادن آنچه داشتند بر آنها هجوم می‌آورد، اعضاى بدنشان سست می‌گردد، و رنگ از صورت‌هایشان می‌پرد، کم کم مرگ در آنها نفوذ کرده، میان آنها و زبانشان جدایى می‌افکند، در حالی‌که او در میان خانواده خویش است، با چشمش می‌بیند و با گوشش می‌شنود و عقل و هوشش سالم است، اما نمی‌تواند سخن بگوید...».[3]
برای کم‌کردن سکرات مرگ در روایات به انجام اموری دستور داده شده است، که به برخی از آنها اشاره می‌شود:
1. خواندن سوره‌هایی از قرآن
پیامبر اکرم(ص) در سخنانی فرمود:
«کسى که سوره "ق" را بخواند، خداوند مشکلات و سکرات مرگ را بر او آسان می‌سازد».[4]
«...هر مسلمانى سوره "یوسف" را بخواند و به خاندان و بردگان خود آن‌را یاد بدهد خداوند سختی‌هاى مرگ را بر وى آسان گرداند...».[5]
«هرکس آیة الکرسى را بخواند سکرات مرگ بر او آسان می‌گردد».[6]
امام صادق(ع) فرمود: «هرکس سوره یس را در عمرش یک مرتبه بخواند، ... خداوند سکرات مرگ را بر او آسان می‌کند».[7]
2. روزه
پیامبر خدا(ص) یکی از پاداش‌های کسانی را که در ماه مبارک رمضان روزه بگیرند، آسان شدن سکرات مرگ بیان فرمودند.[8]
3. پوشاندن لباس بر تن مسلمان
امام صادق(ع) یکی از پاداش‌های کسانی را که بر تن برادر دینى خود لباس بپوشانند، آسان شدن سکرات مرگ بر آنان بیان می‌فرماید.[9]
4. صله رحم
حضرت موسی(ع) به خدا عرضه داشت که پاداش کسى که صله رحم کند چیست؟ خداوند یکی از پاداش‌های او را آسان شدن سکرات مرگ معرفی می‌کند.[10]
5. محبت اهل بیت(ع)
پیامبر اکرم(ص) فرمود: «بدانید هرکس على را دوست بدارد، خداوند شدّت و سختى جان‌دادن را بر او آسان می‌کند و قبرش را باغى از باغ‌هاى بهشت قرار می‌دهد».[11]
امام علی(ع) در جواب به این سؤال که چه کسانی سکرات مرگ دارند، مردم را به سه گروه تقسیم کردند:
1. شیعیان واقعی، که مرگ برای اینها عین لذّت و بشارت به زندگی ابدی می‌باشد؛ چون به محض مردن وارد بهشت می‌شوند.
2. کسانی که دشمن اهل‌بیت(ع) هستند. مرگ برای اینها نیز عین عذاب و بشارت به عذاب ابدی است.
3. آنها که نه مثل گروه نخست، خالص می‌باشند، نه مثل گروه دوم، دشمن اهل‌بیت(ع)؛ بلکه مؤمنانی هستند که گناهانی نیز دارند. اینها به هنگام مرگ، حالتی غصّه‌دار و ترسان و وحشت زده دارند؛ چون نمی‌دانند بعد از مرگ چه چیزی در انتظارشان است. این همان عذاب جان کندن است.[12]
با توجه به سخن امام(ع)، سکرات موت برای دسته نخست؛ یعنی شیعیان واقعی آسان خواهد بود، به‌طوری که مرگ را متوجه نخواهند شد.[13]
با این وجود؛ هر چند مؤمنان نیکوکار، پس از مرگ به جهانى پرنعمت و خوش می‌روند، امّا جدایى روح از بدن به گونه طبیعى سختی‌هایى می‌آورد؛ زیرا جسم با روح رشد و نمو داشته است و به حدی رسیده است که درد و سختی را درک می‌کند.[14] از طرفی، برخی مرگ‌هایی که ناشی از زخم شمشیر یا آثار مسمومیت و مواردی از این دست باشد، با درد و رنج مادی همراه است و از آن‌جا که پیامبران، معصومان و اولیای الهی نیز از این موضوع استثناء نیستند، آنها نیز دچار درد و رنج می‌شوند، اما سکرات مرگ چیزی فراتر از درد و رنج مادی و عادی است که تا انسان بدان مبتلا نشود، به خوبی درکش نخواهد کرد. نوعی کنده شدن اجباری از آنچه به شدت دوستش دارد و مقاومت و دست و پازدن بیهوده برای باقی‌ماندن!
پیامبران، معصومان و اولیای الهی، اگرچه شاید هنگام مرگ دچار برخی دردها و رنج‌های مادی شوند، اما هرگز دچار چنین سکراتی نخواهند شد.
 

[1]. ر. ک: «تفاوت حالت احتضار و سکرات موت»، 59487.
[2]. طباطبائى، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏18، ص 348، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق.
[3]. سید رضى، محمد بن حسین‏، نهج البلاغه، محقق، صبحی صالح، ص 160، قم، هجرت‏، چاپ اول، 1414ق‏.
[4]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ‏9، ص 210، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش؛ زمخشرى، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج ‏4، ص 394، بیروت، دار الکتاب العربی، چاپ سوم، 1407ق؛ بیضاوى، عبدالله بن عمر، أنوار التنزیل و أسرار التأویل، ج ‏5، ص 145، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، 1418ق؛
[5]. مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ‏5، ص 315؛ أنوار التنزیل و أسرار التأویل، ج ‏3، ص 179.
[6]. نورى، حسین بن محمد تقى‏، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج ‏4، ص 335، قم، مؤسسة آل البیت(ع)‏، چاپ اول‏، 1408ق.
[7]. صدوق، محمد بن على‏، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال‏، ص 111 - 112، قم، دار الشریف الرضی، چاپ دوم، 1406ق‏.
[8]. صدوق، محمد بن على‏، امالی، ص 193، بیروت، اعلمى، ‏چاپ پنجم، 1400ق.
[9]. کلینى، محمد بن یعقوب‏، کافی، ج 2، ص 204، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق‏.
[10]. امالی، ص 208.
[11]. صدوق، محمد بن على‏، فضائل الشیعة، ص 4 – 5، تهران، أعلمى‏، چاپ اول، بی‌تا.
[12]. صدوق، محمد بن على‏، إعتقادات الإمامیة، ص 51، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ دوم، 1414ق‏.
[13]. برقى، احمد بن محمد، محاسن‏، ج ‏1، ص 177، قم، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1371ق‏.
[14]. ر. ک: مجلسى، محمد باقر، بحار الأنوار، ج 6، ص 158، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏، چاپ دوم، بیروت‏، 1403ق‏.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • اگر مبحث ولایت فقیه درست است، پس چرا نوّاب خاص، چنین ادعایی را مطرح نکردند؟
    1896 پیشینه تاریخی ولایت فقیه
    پیشینه ولایت فقیه منحصر به دوران غیبت کبرای امام مهدی(عج) نیست؛ و با توجه به مفاد نظریه ولایت فقیه و با مروری اجمالی بر تاریخ دوران حضور معصومان(ع)، به‌راحتی می‌توان جلوه‌های مختلف چنین ولایتی را حتی در عصر حضور امامان معصوم(ع) نیز مشاهده کرد. در عصر حضور، معصومان(ع) ...
  • چرا در آیه 67 سوره نحل، مشروبات الکلی نیز به عنوان یک نشانه از پروردگار به شمار آمده است؟
    22212 تفسیر
    «وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخیلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً وَ رِزْقاً حَسَناً إِنَّ فی‏ ذلِکَ لَآیَةً لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ»؛[1] و از میوه‏‌هاى درختان خرما و انگور، هم مسکرات و هم روزى خوب و پاکیزه می‌گیرید در این، نشانه روشنى است براى جمعیّتى که اندیشه می‌کنند.
  • ضوابط شرعی اشتغال بانوان چیست؟
    11837 بیشتر بدانیم
    در ابتدا باید به این پرسش پاسخ داد که آیا اسلام اشتغال و فعالیت اقتصادی را تنها برای مردان جایز می شمارد و به کلی زنان را از این صحنه خارج می سازد؟ بدون شک جواب منفی است؛ در زیر به دو نمونه از این دلایل اشاره می ...
  • آیا داشتن تنها نیت پاک کافى است، و دیگر به اسبابى؛ مثل ادعیه و زیارات نیازى نیست؟
    7528 بیشتر بدانید
    این یکى از القات شیطانى براى دور کردن انسان‏ها از ادعیه و زیارات و سایر فعالیت‏هاى دینى است؛ زیرا اقدام به دعا و توسل به وسایلى؛ مانند ائمه معصومین(ع) به دستور مستقیم خداوند، بر عهده‌ی انسان آمده است و سبب جلاى قلوب و الگوگیرى از راه و روش ...
  • اصول اخلاقی و رفتار امام علی(ع) با دشمنان چگونه بود؟
    9397 رفتار امام علی ع
    رعایت اصول اخلاقی و انسانی در برابر دشمنان موضوعی است که امام علی(ع)، به آن اهتمام ویژه داشت، به گونه‌ای که حتی در برابر دشمنان در حال نبرد نیز از اخلاق اسلامی روی­ نگردانده است. آن‌حضرت پیوسته به نیروهای تحت امرش نیز سفارش می‌‌کرد تا به اخلاق اسلامی ...
  • احمد کسروی که بود و چه دیدگاه‌هایی داشت؟
    23514 تاریخ
    احمد کسروی(م 1324ش) از چهره‌های جنجالی تاریخ معاصر ایران و موضوع مناقشات بسیاری بوده است. احمد کسروی، تمام مذاهب کشور ایران را مورد هجوم قرار داد و در کتب خود بارها به این موضوع صریحاً اعتراف می‌کند که قصد وی نابودی تمام مذاهب از جمله مذهب اهل سنت ...
  • آیا پیامبر قبل از بعثت واجب الاطاعه بوده است؟
    7419 ضرورت بعثت پیامبران
    برای پاسخ به این سؤال چند نکته باید بررسی شود: 1. وجوب اطاعت چه حکمی است؟ آیا حکم شرعی است یا عقلی؟ 2. ملاک اطاعت چیست؟ عقل یا شرع اطاعت از چه کسی ...
  • چگونه می توانم عهد شکنی خود در وعده ازدواج را جبران و خدا را راضی کنم؟
    9901 گوناگون
    شما باعهد شکنی خود آینده یک انسان را تباه کرده اید! ممکن است در اثر این بد قولی شما، ضربات روحی جبران ناپذیری به این دختر وارد شود که شما مسئول آن هستید بر این اساس شما به او مدیون هستید و حق الناس بزرگی به گردن شما ...
  • معنای امور اعتباری، انتزاعی و حقیقی چیست؟
    27054 کلیات
    امور و مفاهیم اصیل یا حقیقی و واقعی؛ عبارت‌اند از آنچه در عالم خارج، تحقق عینى دارند و معلول علّت‌هاى خاص تکوینى می‌باشند؛ مانند تمام موجوداتى که ما در جهان مشاهده می‌کنیم. اعتبار، در فلسفه، منطق و اصول با معانی مختلفی به‌کار برده می‌شود؛ مانند این‌که گفته شده: ...
  • نظریه ابن باجه درمورد روح مطلق چیست؟
    5548 آراء شناسی
    ابْنِ باجّه، ابوبکر محمد بن‌ یحیی‌ بن‌ الصائغ‌ التُجیبی‌ مشهور به‌ ابن‌ باجه‌ فیلسوف‌، دانشمند، شاعر و دولت‌مرد اندلسی است.‌ باجه‌ در گویش‌ اندلسیان‌ به‌ معنای‌ نقره‌ بوده‌ است‌. پدر ابن‌ باجه‌ ظاهراً زرگر بوده، زادگاه‌ وی‌ شهر سَرَقُسطَه‌ (ساراگوسا) است‌، ولی‌ تاریخ‌ تولد وی‌ شناخته‌ نیست‌؛ با ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926269 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    617152 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548666 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452412 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    440051 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388312 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385181 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376714 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338634 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327138 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...