جستجوی پیشرفته
بازدید
98
آخرین بروزرسانی: 1399/01/07
خلاصه پرسش
آیا در روایات برای بهره‌گیری و استفاده از وجود خویشتن سفارشی وجود دارد؟
پرسش
آیا حضرت علی(ع) سخنی درباره بهره‌گیری و استفاده از وجود خود دارند؟ چگونه می‌توان از وجود خود بهره برد؟
پاسخ اجمالی

معرفت نفس و خودشناسی،[1] به معنای ‌شناخت تمام استعدادها‌ و نیروها، برای رسیدن به ‌کمال‌ مورد تأکید آیات‌ و ‌روایات‌ است. امام علی(ع) در این باره می‌فرماید: «خودشناسی سودمندترین دانش‌ها است».[2] «زیرک کسى است که نفس خود را بشناسد و عمل‌هاى خود را خالص گرداند».[3]

آن‌حضرت در ضمن اشعاری به این مطلب مهم اشاره فرمودند:

«دَوَاؤُک فِیک وَ مَا تَشْعُرُ *** وَ دَاؤُک مِنْک وَ مَا تَنْظُرُ»

«وَ تَحْسَبُ أَنَّک جِرْمٌ صَغِیرٌ *** وَ فِیک‏ انْطَوَى‏ الْعَالَمُ الْأَکبَرُ»

«وَ أَنْتَ الْکتَابُ الْمُبِینُ الَّذِی‏ *** بِأَحْرُفِهِ یظْهَرُ الْمُضْمَر»

«دواى دردهاى تو در خویشتن تو است و تو آن‌را نمی‌دانی و دردهاى تو همه از خویشتن تو است و تو نمى‏بینى».

«و می‌پندارى که جسم کوچکى هستی، و حال آن‌که در خویشتن تو عالمى پنهان است که از همه‌ی عوالم الهى بزرگ‌تر است(که آن روح و عقل است)».

«و تو کتاب ظاهرکننده خداوندی (که فرموده است:‏ «وَ لا رَطْبٍ وَ لا یابِسٍ إِلَّا فِی کتابٍ مُبِینٍ‏»؛[4] هیچ تر و خشکى نیست، مگر آن‌که همه در کتاب مبین است) و با کلمات او پنهان­ها آشکار مى‏شود».

گفتنی است؛ بهترین راه برای بهره‌‌گیری کامل از نفس آن است که انسان در مرحله‌ی اول، نفس خود را بشناسد:

چنان‌که امام علی(ع) فرمود: «کسی که به شناخت خود دست یابد، به بزرگ‌ترین رستگاری دست یافته است».[5]

و بعد از شناخت نفس، آن‌را در اطاعت خداوند قرار دهد:

پیامبر(ص) فرمود: «محبوب‏ترین مؤمنان نزد خدا، کسى است که وجود خود را در اطاعت خدا قرار دهد...».[6]، [7]

 


[1]. «خودشناسی»، 22998؛ «خود آگاهی در قرآن»، 14568؛ «رابطه وقوف در عرفات با خودشناسی»، 3523.

[2]. تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، محقق، مصحح، درایتی، مصطفی، ص 232، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1366ش.

[3]. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 232.

[4]. انعام، 59.

[5]. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 232.

[6]. دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب إلی الصواب، ج 1، ص 14، قم، الشریف الرضی، چاپ اول، 1412ق.

[7]. «چگونگی تحکیم اعتقادات»، 11826.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    917246 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    592947 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    525962 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    445930 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    425503 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    380658 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    378291 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    364455 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    334793 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    322853 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...