جستجوی پیشرفته
بازدید
351
آخرین بروزرسانی: 1398/10/30
خلاصه پرسش
دعوت مخفیانه پیامبر اسلام(ص) چند سال به طول انجامید و در این مدت چه افرادی مسلمان شدند؟
پرسش
در طی دعوت مخفیانه یا غیرعلنی پیامبر چه تعداد مسلمان شدند؟ و افراد مشهور چه کسانی بودند؟
پاسخ اجمالی

بر اساس آنچه در منابع تاریخی آمده، پیامبر اسلام(ص) از ابتدای بعثت تا سال سوم[1] و یا چهارم[2] بعد از آن، تبلیغ رسالت خود را به صورت مخفیانه انجام مى‏داد.[3] اما گزارش شده است که با نزول آیه «فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِکین‏»،[4] دعوت مخفیانه پایان یافت و آن‌حضرت رسماً نبوت خود را به خانواده خود و نیز اهل مکه اعلام فرمود. [5]

در همین راستا و با نزول آیه «وَ أَنْذِرْ عَشِیرَتَک الْأَقْرَبِینَ‏»؛[6] (نزدیک‏ترین خویشاوندانت را [از عذاب الهى‏] بیم ده)، آن‌حضرت(ص) مأمور شد که دعوتش را نخست از خویشاوندانش شروع کند.

گفته شده است که در طول مدت تبلیغ مخفیانه، حدود چهل نفر به ایشان ایمان آوردند.[7] البته از آن‌جا که مسلمانان برای جلوگیری از حساسیت مشرکان، مخفیانه ایمان می‌آوردند و به دور از چشم از مردم، نماز می‌خواندند؛ نه می‌توان به آمار یاد شده اطمینان داشت و نه غیر از مواردی که یقینی است، در بقیه موارد به مقدم بودن اسلام برخی از آنها بر برخی دیگر مطمئن شد. به هر حال برخی افراد برجسته‌ای که طی این مدت ایمان آوردند، عبارت‌اند از:

1. امام علی(ع)[8]

روایات و گزارش‌های تاریخی بسیاری از کتب فریقین بیان می‌کند اولین کسی که به پیامبر(ص) ایمان آورد، امام علی(ع) است.[9]

پیامبر(ص) فرمود: «إِنَّ عَلِیاً مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ، حَیثُمَا دَارَ دَارَ، إِنَّهُ أَوَّلُ‏ مَنْ‏ آمَنَ‏ بِاللَّه‏...».[10] هم‌چنین زید بن ارقم گفت: «اول کسی که به پیامبر اسلام(ص)، ایمان آورد علی بن ابی‌طالب(ع) بود».[11]

2. حضرت خدیجه(س)[12]

در منابع فریقین خدیجه(س) را اولین بانویی می‌دانند که اسلام اختیار کرد، و نماز به جای آورد.[13] البته برخی از مورخان اهل‌سنت، از میان مردان و زنان، ایشان را اولین مسلمان دانسته و معتقدند: اولین مسلمان خدیجه(س) است و امام علی(ع) بعد از او ایمان آورد.[14]

3. زید بن حارثه

بیشتر گزارش‌های تاریخی «زید بن حارثه» فرزندخوانده پیامبر(ص) را سومین مسلمان صدر اسلام معرفی کرده‌اند.[15]

4. ابوبکر[16]

گزارش‌های تاریخی در مورد زمان اسلام آوردن ابوبکر متفاوت است که برخی از آنها حاکی از آن است که او بعد از امام علی(ع) و زید بن حارثه و قبل از دیگران به اسلام روی آورد و عامل گرایش افراد دیگری نیز به اسلام شد.[17] اما برخی گزارش‌های دیگر حاکی از آن است که قبل از او بیش از پنجاه نفر دیگر مسلمان شده بودند.[18]

5. عثمان بن عفان

او از اولین مسلمانان و بر اساس برخی نقل‌ها از هشت نفری بود که در ابتدا به پیامبر(ص) ایمان آورد.[19] البته خود او عقیده داشت چهارمین نفری است که مسلمان شده است.[20]

6. طلحه بن عبیدالله

او از سابقان و نیز از هشت نفری است که در ابتدا به پیامبر(ص) ایمان آورد.[21] او همراه ابوبکر نزد پیامبر(ص) آمد و اسلام آورد. گزارش شده است بعد از این‌که آن دو ایمان آوردند، مشرکان آنها را به یکدیگر بستند تا از اسلام برگردند؛ لذا این دو نفر را قرینین می‌نامند.[22]

7. زبیر بن عوام

اسلام زبیر بعد از اسلام ابوبکر بود. او چهارمین یا پنجمین نفری بود که در سن هشت یا ده سالگی به پیامبر(ص) ایمان آورد.[23]

8. جعفر بن ابی‌طالب[24]

جعفر بن أبی‌طالب، اندکی بعد از برادرش، امام علی(ع) اسلام آورد. ابوطالب دید، پیامبر(ص) به همراه امام علی(ع) که در سمت راست آن‌حضرت(ص) ایستاده بود، نماز می‌خواندند. ابوطالب به جعفر گفت «تو هم بال دیگر پسر عمویت باش و در پهلوی چپ وی نماز گزار».[25] این امر نشان از اسلام او در آغاز دعوت دارد.

9. سعد بن ابی وقاص

او در هفده سالگی اسلام آورد. گزارش شده است دلیل اسلام آوردنش این بود که در خواب دید گویى در تاریکى قرار دارد و مهتابى بیرون آمد و او نیز آن‌را دنبال کرد و دید زید و على و یا زید و ابوبکر از او در این کار پیشى گرفته‏‌اند». سپس شنید پیامبر خدا(ص) به صورت مخفیانه او را به اسلام فرا خواند؛ لذا او به نزد پیامبر(ص) رفت و در اجیاد با او دیدار کرد و اسلام آورد.[26] او خود عقیده داشت که سومین مسلمان بود.[27]

در منابع تاریخی علاوه بر این افراد، به اسلام آوردن برخی دیگر نیز در این مدت اشاره شده است: عمرو بن عنبسه، خالد بن سعید بن عاص،[28] ابوعبیده بن جراح، عثمان بن مظعون، قدامه بن مظعون، عبیده بن حارث، عبدالله بن مسعود، عبدالله بن جحش، ابو احمد بن جحش، ابوسلمه بن عبدالاسد، واقد بن عبدالله، خنیس بن حذافه، نعیم بن عبدالله، خبّاب بن ارت، عامر بن فهیره، صهیب بن سنان، عمار بن یاسر،[29] بلال بن حمامه[30] و ...

و از میان زنان نیز بعد از خدیجه کبری(س)، از اسماء بنت عمیس خثعمیه(همسر جعفر بن ابی‌طالب)، فاطمه بنت خطاب(همسر سعید بن زید بن عمرو)، اسماء بنت ابوبکر[31] می‌توان به عنوان اولین بانوان مسلمان یاد کرد.

 

 

 

[1]. ابن اثیر جزری، علی بن محمد، اسد الغابة فی معرفة الصحابة، ج 1، ص 24، بیروت، دار الفکر، 1409ق.

[2]. مقریزی، تقی الدین‏، امتاع الاسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع‏، تحقیق، نمیسی، محمد عبد الحمید، ج 1، ص 32، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1420ق؛ مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، ج 4، ص 146، بورسعید، مکتبة الثقافة الدینیة، بی‌تا.

[3]. «زندگی نامه پیامبر اسلام(ص)»، 98398؛ «نقش اجابت دعوت در وصایت «یوم الانذار»»، 75.

[4]. حجر، 94. (دعوتت را آشکار کن و از مشرکان رو بگردان).

[5]. طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری بأعلام الهدی، ص 39، تهران، انتشارات اسلامیه، 1390 ق، چاپ سوم.

[6]. شعراء، 214.

[7]البدء و التاریخ، ج 4، ص 146.

[8]. «زندگی‌نامه امام علی(ع)»، 98397.

[9]. «امام علی شأن نزول آیه السابقون الاولون»، 14435.

[10]. هلالی، سلیم بن قیس، کتاب سلیم بن قیس الهلالی، محقق، مصحح، انصاری زنجانی خوئینی، محمد، ج 2، ص 881، قم، نشر الهادی، چاپ اول، 1405ق.

[11] ابن سعد، محمد بن سعد بن منیع الهاشمی البصری، الطبقات الکبرى، ج ‏3، ص 15، تحقیق، محمد عبد القادر عطا، باب (ذکر اسلام علی و صلاته)، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1410/1990.

[12]. «زندگینامه حضرت خدیجه(س)»، 113181؛ «ازدواج حضرت خدیجه با رسول خدا (ص)»، 20948؛ «شیوه خواستگاری خدیجه از پیامبر(ص) و ازدواج آنها»، 61054.

[13]. تاریخ الیعقوبی، ج 2، ص 23؛ البدء و التاریخ، ج 5، ص 10 و 71؛ ابن کثیر دمشقی‏، أبو الفداء اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، ج 7، ص 333، بیروت، دار الفکر، 1407ق، 1986م.

[14]. الاستیعاب فى معرفة الأصحاب، ج ‏3، ص 1092؛ أسدالغابة،ج ‏6، ص 78.

[15]. «زندگی‌نامه زید بن حارثه»، 33225؛ «شأن نزول آیۀ 37 سورۀ احزاب»، 2685؛ «تفسیر آیه 40 سوره احزاب»، 30748؛ «علت کشته شدن ام قرفه»، 109026.

[16]. «اسلام ابوبکر پس از پنجاه نفر»، 48715؛ «اسلام ابوبکر و عمر»، 1348.

[17]. أسدالغابة، ج ‏3، ص 481؛ البدء و التاریخ، ج ‏4، ص 145.

[18]. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک[تاریخ طبری]، تحقیق، ابراهیم، محمد أبو الفضل، ج 2، ص 316، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق؛ البدایة و النهایة، ج 3، ص 28.

[19]. إمتاع‏الأسماع، ج ‏1، ص 32 – 33.

[20]. أسدالغابة، ج ‏3، ص 481.

[21]. إمتاع‏الأسماع، ج ‏1، ص 33.

[22]. أسدالغابة، ج ‏2، ص 467 – 468؛ «طلحه و زبیر»، 2011؛ «آیات نازل شده در باره طلحه و زبیر»، 58443.

[23]. البدء و التاریخ، ج ‏5، ص 83.

[24]. «اولین نماز جماعت در اسلام»، 50699؛ «علت تأخیر بازگشت مهاجران حبشه به مدینه»، 42775؛ «پاداش خداوند به جعفر بن ابی‌طالب و عباس(ع) در بهشت»، 82303.

[25]. أسدالغابة، ج ‏1، ص 341.

[26]. البدء و التاریخ، ج ‏5، ص 84 – 85.

[27]. همان، ج ‏4، ص 145.

[28]. همان، ج ‏4، ص 145.

[29]. همان، ج ‏4، ص 146.

[30]. ابن خلدون، عبد الرحمن بن محمد، دیوان المبتدأ و الخبر فی تاریخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوی الشأن الأکبر(تاریخ ابن خلدون‏)، تحقیق، خلیل شحادة، ج 2، ص 410، بیروت، دار الفکر، چاپ دوم، 1408ق.

[31]. البدء و التاریخ، ج ‏4، ص 146.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    916737 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    591600 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    524818 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    445649 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    424743 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    380371 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    377692 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    363687 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    334540 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    322678 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...