جستجوی پیشرفته
بازدید
3681
آخرین بروزرسانی: 1396/09/19
خلاصه پرسش
امام عسکری(ع) در روایتی، عالمان بدکردار را بدتر از سپاه یزید اعلام می‌کنند. آیا این روایت، صحیح است و مراد از آن چیست؟!
پرسش
آیا حدیث فی صفة علماء السوء: «هم أضر على ضعفاء شیعتنا من جیش یزید على الحسین بن علی علیهما السلام و أصحابه، فإنهم یسلبونهم الأرواح و الأموال، و هؤلاء علماء السوء الناصبون المتشبهون بأنهم لنا موالون، و لأعدائنا معادون، یدخلون الشک و الشبهة على ضعفاء شیعتنا فیضلونهم ویمنعونهم عن قصد الحق المصیب‏...»؛ از نظر سندی درست است؟
پاسخ اجمالی
در روایتی نقل شده است که امام عسکرى(ع) در توصیف دانشمندان بدکردار می‌فرماید: «آنان براى شیعیان ناتوان ما از سپاه یزید بر امام حسین(ع) و یارانش زیانبارترند؛ چون آنان تنها جان‏ و مال ایشان را رُبودند؛ امّا دانشمندان بدکردارى که با ما دشمن‌اند، ولى خود را دوستان ما و دشمنِ دشمنان ما نشان می‌دهند، شک و شبهه را بر شیعیانی وارد می‌آورند که از نظر فکری در رده پایین‌تری قرار دارند و ایشان را گمراه ‏کرده، از پی‌جویى حق و حقیقت، بازشان می‌دارند».[1]
اولین منبع قابل دسترس این حدیث، تفسیر منسوب به امام عسکری(ع) است که اعتبار یا عدم اعتبار سند روایات آن بستگی به این دارد که چه نظری نسبت به این کتاب تفسیری داشته باشیم؛ زیرا برخی از اندیشمندان دینی، گرچه معتقد نیستند که محتوای تمام احادیث این تفسیر نادرست است، اما انتساب آن‌را به امام یازدهم(ع) نمی‌پذیرند.[2]
اما در مورد محتوای روایت یاد شده می‌توان گفت؛ این روایت قابل پذیرش است؛ زیرا همان‌طور که در حدیث آمده، مقصود از این دانشمندان بدتر از یزید و سپاهش، گروهی از آنان هستند که در اندرون خود دشمن ائمه اطهار(ع) بوده ولی در ظاهر خود را دوست نشان می‌دهند؛ این دانشمندان نوعی نفاق دارند؛ لذا شک و شبهه بین شیعیان می‌افکنند. پیامبر خدا(ص) درباره این افراد می‌فرماید:
«من تنها از منافق دانا بر شما می‌ترسم که به حکمت، سخن می‌گوید و به ستم، عمل می‌کند».[3]
«بیشترین ترس من براى شما بعد از مرگم، از منافقان دانا است».[4]
بنابراین، طبق حدیث مزبور، عالمی که به علم خود عمل نکند، ضررش برای متدینان عادی بیشتر از یزیدیان است؛ زیرا مهم‌ترین وظیفه عالم‏، عمل به علم خویش و جذب دیگران به دین الهی است و اگر عالمی در این راستا حرکت نکند، باعث فساد در بنیان‌های فکری و عقیدتی افرادی می‌شود که او را الگو و اسوه خود می‌دانند و این فساد عقیدتی که برای متدینان به وجود می‌آید، آسیبش بیشتر از نابود کردن فیزیکی آنان می‌باشد. این‌گونه است که امام علی(ع) می‌فرمایند: «هیچ لغزشی بدتر از لغزش عالم نیست»،[5] «لغزش عالم جهانیان را تباه می‌کند».[6]
 

[1]. التفسیر المنسوب إلى الإمام الحسن العسکری(ع)، ص 301، قم، مدرسة الإمام المهدی(عج)، چاپ اول، 1409ق؛ طبرسى، احمد بن على، الإحتجاج على أهل اللجاج، ج ‏2، ص 458، مشهد، نشر مرتضى، چاپ اول، 1403ق.
[2]. نک: علوی مهر، حسین، آشنایی با تاریخ تفسیر و مفسران، ص 191 – 198، قم، مرکزجهانى علوم اسلامى‏، چاپ اول، 1384ش.
[3]. ابن نصر کسّی، ابومحمد عبدالحمید بن حمید، المنتخب من مسند عبد بن حمید، ج 1، ص 62، بی‌جا، دار بلنسیة للنشر و التوزیع، چاپ دوم، 1423ق؛ أبوبکر بیهقی، أحمد بن حسین، شعب الإیمان، ج 3، ص 273، ریاض، مکتبة الرشد للنشر و التوزیع، چاپ اول، 1423ق.
[4]. شهید ثانى، زین الدین بن على، منیة المرید، ص 137، قم، مکتب الإعلام الإسلامی، چاپ اول، 1409ق.
[5]. لیثى واسطى، على بن محمد، عیون الحکم و المواعظ، محقق، حسنى بیرجندى، حسین‏، ص 538، قم، دار الحدیث‏، چاپ اول‏، 1376ش.
[6]. تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم، محقق، رجائى، سید مهدى‏، ص 391، قم، دار الکتاب الإسلامی‏، چاپ دوم‏، 1410ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    632373 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    465832 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    461335 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    412377 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    392836 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    390216 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    349349 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    335371 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    319499 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    309189 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...