جستجوی پیشرفته
بازدید
454
آخرین بروزرسانی: 1399/04/18
خلاصه پرسش
مگر عقیم و نازا بودن افراد به دست خداوند نیست؟! پس چرا پیامبر(ص) همسران خود را به دلیل نازایی سرزنش کرد؟!
پرسش
در روایتی آمده است که عائشه به پیامبر(ص) برای تمجید فراوان از خدیجه(س) اعتراض کرد، و پیامبر فرمود: خدیجه برای من فرزند آورد در حالی‌که هیچ کدام شما دارای این ویژگی نبودید. (کشف الغمه، ج 2، ص 73). مگر نازا بودن زن دست خود او است که چنین چیزی نقص حساب شود؟
پاسخ اجمالی

بر اساس یک گزارش، روزى رسول خدا(ص) نزد همسران خود از همسر اولش خدیجه(س)  یاد نمود و به یاد او گریست. اما عائشه[1]- با لحنی نکوهش‌گر- گفت: چرا باید بر پیرزن سرخ‌رویی از پیرزنان بنی اسد گریست؟! آن‌حضرت فرمود: وقتی همه‌ی شما مرا تکذیب می‌کردید او مرا تصدیق کرد؛ به من ایمان آورد هنگامی که شما کافر بودید، و برایم فرزند آورد، اما شما نازایید! عائشه گفت: پس از آن ما دائم با یاد کردن از خدیجه خود را به پیامبر خدا نزدیک می‌کردیم».[2]

هم‌چنین در گزارشی دیگر از امام صادق‌(ع) نقل شده است: «روزی رسول خدا(ص) وارد خانه‌اش شد و دید که عائشه بر سر فاطمه(س) فریاد می‌کشد و می‌گوید: به خدا سوگند اى دختر خدیجه، تو گمان می‌کنی که مادرت برتر از ما بود؟ او چه برترى بر ما داشت؟! او هم مانند یکى از ما بود! فاطمه نیز این سخنان را می‌شنید، اما هنگامی که پدرش را دید به گریه افتاد. پیامبر(ص)‌ به او فرمود: دخترم! چرا گریه می‌کنى؟ فاطمه(س) گفت: عائشه نام مادرم را برد و او را تحقیر کرد و من گریه‌ام گرفت. پیامبر(ص) خشمگین شد و فرمود: اى حمیرا دست بردار! خداى تبارک و تعالى زنی که زاینده و مهربان باشد را مبارک گردانیده است. خدیجه که خدایش رحمت کند، برایم فرزندانى آورد، یکى طاهر که نام دیگرش عبداللَّه و مطهر بود. و فرزندان دیگرش از من، قاسم، فاطمه، رقیه، ام کلثوم و زینب بودند، ولى تو از زن‌هایى هستى که خداوند نازایش قرار داد و فرزندى نیاوردى».[3]

آنچه در مورد این گزارش‌ها - با فرض پذیرش آنها - می‌توان گفت این است که:

  1. عقیم و نازا بودن، اگرچه به دست خدا است، اما به هر حال برای بانوانی که از این نعمت الهی محروم‌اند، نوعی نقص به شمار می‌آید. اگرچه افرادی که این نقص و یا هر نقص دیگری؛ مانند نابینایی، ناشنوایی و ... را داشته باشند، در صورت صبر و شکرگزاری از پاداش بسیاری برخوردار خواهند بود.
  2. رسول خدا(ص) نخست در صدد به رخ کشیدن نازایی عائشه نبود، تا این ایراد بر ‌حضرتشان وارد شود که چرا یک نقص خدادادی را به رخ می‌کشد؟! بلکه این پاسخی بود به تحقیر همسر باوفایش خدیجه(س).

مگر پیامبر(ص) حق نداشت نسبت به همسری که با جان و مال در تمام سختی‌ها تا لحظه‌ی مرگ در کنارش بود، ابراز احساسات کند و یادش را گرامی بدارد؟!

و آیا جواب گستاخی غیر از این است که برتری‌های حضرت خدیجه(س) و نقص طرف مقابل بیان شود؟

  1. سرانجام این‌که نازا بودن به تنهایی سزاوار سرزنش نیست، و اگر فردی بدون مقدمه، دیگری را به دلیل نازا بودن - و یا هر عیب خدادادی دیگری - سرزنش کند، کار درستی انجام نداده است، اما اگر کسی خواست متکبرانه رفتار کند و به دنبال تخریب شخصیت دیگرانی برآید که در واقع برتر از او هستند، باید او را به نقاط ضعفش آشنا ساخت. به عنوان نمونه، اگر عائشه، خدیجه را به دلیل آن‌که اندکی مسن بود با عنوان پیرزن مورد خطاب قرار داد و جوانی خود را به رخ پیامبر کشید، طبیعی است که به رخ کشیدن نازایی او نیز رفتار ناپسندی نباشد.

البته تمام آنچه گفته شد، با فرض پذیرش گزارش‌های یاد شده است.

 


[1]. «علت ازدواج پیامبر(ص) با عایشه»، 14590؛ «بررسی روایت «جدا کردن عائشه از امّ المؤمنین»، 30081؛ «سرگذشت عائشه پس از جنگ جمل»، 68913

[2]. اربلی، علی بن عیسی،کشف الغمة فی معرفة الأئمة، محقق، مصحح، رسولی محلاتی، سید هاشم، ج 1، ص 508، تبریز، نشر بنی هاشمی، چاپ اول، 1381ق. «ذَکَرَ النَّبِیُّ ص خَدِیجَةَ یَوْماً وَ هُوَ عِنْدَ نِسَائِهِ فَبَکَى فَقَالَتْ عَائِشَةُ مَا یُبْکِیکَ عَلَى عَجُوزٍ حَمْرَاءَ مِنْ عَجَائِزِ بَنِی أَسَدٍ فَقَالَ ص صَدَّقَتْنِی إِذْ کَذَّبْتُمْ وَ آمَنَتْ بِی إِذْ کَفَرْتُمْ وَ وَلَدَتْ لِی إِذْ عَقِمْتُمْ قَالَتْ عَائِشَةُ فَمَا زِلْتُ أَتَقَرَّبُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ بِذِکْرِهَا».

[3]. شیخ صدوق، خصال، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 2، ص 405، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1362ش.

 

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آیا مانند آنچه در دانش فقه رخ می‌دهد، «اماره» و «ظن» در گزارش‌های تاریخی نیز دارای حجیت است؟
    1613 تاریخ
    حجیت در دانش «تاریخ» با حجیت در دانش «فقه» متفاوت است. امارات و ظنون در موضوعات تاریخی تنها درصد اطمینان انسان به گزارش‌ها را بالاتر می‌برد، تا یقین یا اطمینان را در انسان ایجاد کند. و حجت بودن آن در همین حد است. به‌علاوه؛ در قضایای تاریخی و ...
  • کلیات خمس در منطق چیست؟
    14797 کلیات
    از جمله مباحث مقدماتى که منطقیین معمولًا آن‌را ذکر مى‌‏کنند، مبحث «کلّیات خمس» است. بحث کلیات خمس مربوط است به فلسفه نه منطق. فلاسفه در مباحث «ماهیّت» به تفصیل در این مورد بحث مى‌‏کنند. ولى نظر به این‌که بحث درباره «حدود» و «تعریفات» متوقف به آشنایى با کلیات ...
  • آیا زن می تواند در مقابل خواسته مرد برای عمل زناشویی امتناع کند؟
    130093 حدود و شرایط تمکین
    آن چه در روایات و احادیث پیامبر گرامی اسلام و اهل بیت ایشان آمده است، گویای این مطلب است که در روابط زناشویی زن و مرد باید مراعات یکدیگر را بکنند.[1]این مراعات دو جانبه در تمام حقوق از جمله حقوق زناشویی است.در این روایات به مرد می ...
  • فرق بین تفسیر به رأی و تفسیری که در آن از یک نظر روشنفکرانه (خبر واحد موثق) استفاده شده است چیست؟
    9313 شیعه و قرآن
    رابطه بعضی از علوم با قرآن به گونه ای است بدون آن نمی توان به تفسیر و تحلیل آیات قرآن پرداخت؛ مانند: علم صرف و نحو، معانی و بیان، لغت و ... پس مفسر باید در تمام علومی که در فهم بهتر قرآن دخالت دارد تبحر داشته باشد.در قرآن، ...
  • «عالِیَهُمْ ثِیابُ سُندُسٍ خُضْر» در قرآن به چه معنا است؟
    14912 تفسیر
    در این آیه شریفه می‌خوانیم: «عالِیَهُمْ ثِیابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَ إِسْتَبْرَقٌ وَ حُلُّوا أَساوِرَ مِنْ فِضَّةٍ وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً»؛[1] بر اندام آنها [بهشتیان‏] لباس‌هایى است از حریر نازک سبز رنگ، و از دیباى ضخیم، و با دستبندهایى از نقره آراسته‌اند، و پروردگارشان ...
  • موضوع معرفت شناسی با موضوع فلسفه علم چه فرقی دارد؟
    16701 انسان شناسی
    الف. موضوع معرفت شناسی؛ خود معرفت، شناخت، ابزار و روش های شناخت است، ولی موضوع در فلسفه علم، چیستی علم است از این جهت که هویتی مجموعی دارد.ب. نسبت معرفت شناسی به فلسفه علم؛ همان طوری که در کتاب های معرفت شناسی تطبیقی بیان شده، عموم و خصوص مطلق ...
  • آیا دعا یا ذکری برای تقویت ضعف چشم وجود دارد؟
    11782 دستور العمل ها
    در ارتباط با تقویت بینایی روایاتی وجود دارد: 1. این دعا بعد از نمازهای صبح و مغرب خوانده شود: «اللَّهُمَّ اِنِّی اَسْاَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَیْکَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلِ النُّورَ فِی بَصَرِی وَ الْبَصِیرَهَ فِی دِینِی وَ الْیَقِینَ فِی قَلْبِی وَ الْاِخْلَاصَ ...
  • آیا قانون علیت بدیهی است یا نیاز به برهان دارد؟ و آیا این‌که «هر معلولی علت دارد دور(مصادره به مطلوب) و همان‌گویی است»، درست است؟
    14736 علیت و معلولیت
    قانون علیت از بدیهیات اولیه است، به گونه‌ای که اگر قانون علیت انکار یا متزلزل شود، دانش بشری به‌طور کلی بی‌معنا خواهد شد. معنا و مفهوم علیت این است که اگر چیزی، هستی عین ذات او نباشد، در تحقق خود نیاز به غیر دارد. بنابر این، معنای ...
  • آیا جنیان مختارند، تفاوت اختیار انسان و جن در چیست؟
    14029 انسان و اختیار
    برای روشن شدن موضوع مورد پرسش، نخست دلایلی را که دلالت بر اختیار جنیان می‌کند، بیان می‌کنیم سپس به تفاوت آن با اختیار انسان اشاره می‌کنیم. آیات و روایات بسیاری وجود دارد که به طور مستقیم و یا غیر مستقیم بر اختیار جنیان دلالت می‌کند؛ مانند: 1. آیات
  • مراد از جسم مثالی چیست؟
    16986 معاد جسمانی و روحانی
    انسان مرکب از سه چیز است: روح، بدن عنصرى مادى و بدن مثالى برزخى. این بدن(بدن مثالی) بسیار شفاف و لطیف‏تر و رقیق‏تر از هوا است که حائل میان جسم مادى ثقیل و روح مجرد است. این بدن بسیار لطیف برزخى که قوانین ماده [ماده عنصری] در ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    933780 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    630545 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    584742 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    457422 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    452649 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    403783 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    389660 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    385744 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    342530 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    335081 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...