جستجوی پیشرفته
بازدید
15624
آخرین بروزرسانی: 1399/07/21
خلاصه پرسش
نظر اسلام دربارۀ دایناسور چیست؟
پرسش
نظر اسلام دربارۀ دایناسور چیست؟
پاسخ اجمالی

قرآن کتاب هدایت است و هر آنچه به این منظور کمک می‌رساند، در این کتاب مقدس آمده است. روش آن در بیان مطالب، اشاره به اصل و کلیات آنها است و کمتر به بیان فروع و جزئیات پرداخته است. شاید دلیل آن، گستردگی بیش ازحد تصور موضوعات و احکام جزئی باشد.[1]

در قرآن مجید اگرچه در بارۀ اصل حیات و انواع موجودات، تقسیم موجودات زنده به گیاهان[2] و جانوران، تقسیم جانوران خشکی به چهارپایان و پرندگان[3] و تقسیم چهارپایان به خزندگان و حیواناتی که با چهارپا و حیواناتی که با دو پا حرکت می‌کنند،[4] اشارات زیادی شده است و از بعضی انواع حشرات و ماهی‌ها و دیگر موجودات نام برده شده و نکات ارزش‌مندی در بارۀ آنها بیان گردیده است، ولی در خصوص دایناسور و حیات طبیعی آن، در قرآن سخنی به میان نیامده و اسلام نیز نظر خاصی ابراز نکرده است. قرآن در این‌گونه مسائل، به نظرات دانشمندان و متخصصان هر علم احترام گذاشته و احکام و دستورات خود را بر پایۀ یافته‌ها و نظریات آنان استوار ساخته است.

مباحث مربوط به اقسام و انواع و جزئیات جانوران و گیاهان و جمادات مربوط به علوم طبیعی است و باید نظر علم را در مورد آنها جویا شد. اطلاعات مربوط به دایناسور را نیز باید در کتب مربوط به دیرینه‌شناسی و جانوران منقرض شده و یا در موزه‌های حیات وحش جست‌وجو نمود.

همان‌گونه که بیان شد، در قرآن و دیگر منابع اسلامی به طبیعت و مظاهر آن و موجودات مختلف توجه بسیاری شده و از آنها به عنوان نعمت‌ها و نشانه‌های خداوند یکتا و عظمت و قدرت او یاد شده است؛ زیرا یکی از راه‌های خداشناسی توجه به مخلوقات و آثار خدا است. به همین دلیل بیشتر، از حیواناتی که در معرض دید مردم بوده، یاد شده تا در خلقت آنها دقت شود.

اگر علم بتواند سابقه و ویژگی‌های موجودات باستانی و منقرض شده‌ای مانند دایناسورها را اثبات کند، در حقیقت نشانه‌ای از نشانه‌های بی‌شمار خداوند را اثبات کرده است که راه جدیدی برای شناخت عظمت پروردگار است، چنان‌که قرآن می‌فرماید:

«]ای پیامبر [ بگو: در زمین سیر کنید و بنگرید خداوند چگونه آفرینش را آغاز نموده است. سپس خداوند (به همین‌گونه) جهان آخرت را ایجاد می‌کند. خدا بر هر چیزی قادر است».[5]

در توضیح این آیه در برخی از تفاسیر چنین آمده است: امروزه این‌گونه آیات برای دانشمندان معنای دقیق‌تر و عمیق‌تری می‌تواند ارائه دهد و آن این است که بروند و آثار موجودات زندۀ نخستین را که به صورت فسیل‌ها و غیر آن، در اعماق دریاها، در دل کوه‌ها و در لابلای طبقات زمین است، ببینند و به گوشه‌ای از اسرار آغاز حیات در کرۀ زمین و عظمت و قدرت خدا پی ببرند، و بدانند که او بر اعادۀ حیات قادر است.[6]

نکتۀ دیگری که باید به آن توجه داشت این است که برخلاف برخی ادیان که گاهی آموزه‌های‌شان با مسائل علمی (مخصوصاً علوم طبیعی و مطالب مربوط به آفرینش) تضاد و تعارض دارند، و به همین جهت مسائل جدا بودن زبان علم از زبان دین، جدا بودن نحوۀ معیشت علمی و دینی و یا بی‌معنایی زبان دینی و ... را مطرح نموده‌اند. آموزه‌های اسلام و قرآن، هیچ‌گونه تعارضی با مسائل علمی نداشته و از همان عصر بعثت به بسیاری از پیشرفت‌ها و اختراعات اکتشافات علمی اشاره داشته است. مقام علم و عالمان را ارج نهاده و برای نظریات آنان احترام و ارزش قائل است و در موارد بسیاری، از رهیافت‌های علمی و عجائب و غرائب خلقت به عنوان برهان‌هایی برای اثبات مبدأ و معاد استفاده کرده است.

اما دستورات و احکام فقهی موجوداتی که علم وجود آنها را ثابت می‌کند از نظر طهارت و نجاست، و حلیت و حرمت، در فقه اسلام به صورت "قضایای حقیقیه" مطرح گردیده؛ یعنی به صورت قوانین عمومی که بر فرض وجود موضوع، احکام و دستورات آنها بیان شده است.

بنابراین، اگر دایناسوری وجود داشته باشد، یا در آینده موجودی با خصوصیات ذکر شده برای دایناسور، پدید آید، هر چند فقه اسلام در مورد خصوص آن نظر نداده است، اما فقها می‌توانند از روی قواعد فقه بدون هیچ ابهامی احکام آن را استخراج نمایند. چنان‌که تاکنون حکم ده‌ها مسئلۀ مستحدثه(بدون سابقه) را استنباط و استخراج نموده‌اند.[7]


.[1] برای آگاهی بیشتر، نک: هادوى تهرانى، مهدى، ولایت و دیانت، جستارهایى در اندیشۀ سیاسى اسلام، ص 47- 57، قم، خانه خرد، چاپ سوم، 1381ش.

[2] . "وَ هُوَ الَّذی أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ کُلِّ شَیْ‏ءٍ ...". انعام، 99.

.[3] "وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ یَطیرُ بِجَناحَیْه‏...". انعام، 38.

.[4] "وَ اللَّهُ خَلَقَ کُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ یَمْشی‏ عَلى‏ بَطْنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَمْشی‏ عَلى‏ رِجْلَیْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَمْشی‏ عَلى‏ أَرْبَعٍ". نور، 45.

 .[5]عنکبوت، 20.

[6]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 16، ص 238، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ اول، 1374ش.

[7]. «قرآن و علوم جدید»، 1914؛ «علم امام(ع) نسبت به دانش جدید»، 86483؛ «دین و علوم روحی جدید»، 10347؛ «صحابه و تحصیلات جدید»، 95499.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    933892 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    630843 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    586345 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    457498 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    452878 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    403968 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    389770 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    385865 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    342639 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    335286 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...