جستجوی پیشرفته
بازدید
27121
آخرین بروزرسانی: 1399/07/22
خلاصه پرسش
چرا احکام زنان قریش در مسئلۀ حیض با دیگران تفاوت دارد؟
پرسش
من می‌دانم که در اسلام همه چیز دلیل دارد، می‌خواهم بدانم چرا زن‌های قریش در امر یائسگی و احکام آن، استثنا شده‌اند؟
پاسخ اجمالی

توجه به نکاتی می‌تواند شما را در دست‌یابی به جواب یاری رساند:

الف) این یک مسئلۀ فقهی است و دیدگاه‌های فقها در این باره متفاوت است.

اگرچه همۀ مراجع متفق‌اند، خونی که زن پس از گذشت شصت سال قمری[1] می‌بیند، حیض نیست، حتی اگر شرایط و صفات حیض را هم دارا باشد و خونی که قبل از تمام شدن پنجاه سال قمری[2] می‌بیند، اگر شرایط و علایم حیض را داشته باشد، حیض است.

اما دیدگاه فقها در بارۀ حکم خون‌هایی که زن پس از تمام شدن پنجاه سال قمری تا شصت سال می‌بیند، از این قرار است:

  1. زن‌های سیده، بعد از تمام شدن شصت سال [قمری] یائسه[3] می‌شوند؛ یعنی خون حیض نمی‌بینند و زن‌هایی که سیده نیستند، بعد از تمام شدن پنجاه سال [قمری] یائسه می‌شوند. این نظر حضرت امام، حضرات آیات اراکی، گلپایگانی و فاضل لنکرانی است.
  2. زن‌هایی که سیده نیستند بعد از تمام شدن پنجاه سال یائسه می‌شوند و زن‌های سیده بعد از تمام شدن پنجاه سال تا تمام شدن شصت سال چنانچه با نشانه‌های حیض یا در روزهای عادت خون ببینند، بنابر احتیاط واجب بین تروک حائض و اعمال مستحاضه جمع نمایند. (احتیاط کنند) و این نظر حضرت آیت الله خوئی است.
  3. زن‌های سیده و غیر سیده مطلقاً در سن شصت سالگی یائسه می‌شوند و احتیاط مستحب آن است که زن‌هایی که قرشیه نیستند بعد از تمام شدن پنجاه سالگی تا تمام شدن شصت سال چنانچه خون را طوری ببینند که اگر پیش از پنجاه سال می‌دیدند قطعاً حکم حیض را داشت میان کارهای مستحاضه و تروک حائض جمع نمایند. این نظر حضرت آیت الله سیستانی است.
  4. زنان سیده و غیر سیده هر دو بعد از تمام شدن پنجاه سال یائسه می‌شوند؛ یعنی اگر خونی ببینند خون حیض نیست، مگر زنانی که از قبیلۀ "قریش" محسوب می‌شوند که آنها بعد از تمام شدن شصت سال یائسه می‌شوند. این نظر حضرت آیت الله مکارم است.[4]

ب) همان‌گونه که مستحضرید، احکام و دستورات دینی دارای دلیل هستند و علاوه بر اساس مصالح و مفاسد جعل شده‌اند.

اما این‌که چطور می‌شود این‌را فهمید؟ در پاسخ باید گفت:

اولاً: اگرچه پرسیدن از این مسائل اشکال ندارد و اسلام کسی را از سؤال کردن، منع نکرده و چه بسا مردم را به فراگیری در این مسائل تشویق کرده است، اما باید توجه داشت که فهم دلیل و فلسفۀ چنین حکمی، بر همگان آسان نیست و نیازمند کسب تخصص است.

ثانیاً: گذشته از این، مصلحت و فلسفۀ تمام احکام بر ما روشن نیست، به عنوان مثال در شرع اسلام با دلایل قطعی ثابت گشته است که نماز صبح دو رکعت است، اما حتی مراجع عظام هم نمی‌دانند چرا نماز صبح از طرف خداوند، دو رکعت قرار داده شده است و سه رکعت نیست، بله احتمالاتی در این باره داده می‌شود، اما قطعی نیست.

ثالثاً: کسی که در مسائل و احکام دینی تخصص ندارد و مقلد است، باید از باب مراجعه به متخصص احکام را بپذیرد و خیلی به دنبال دلیل یا فلسفۀ احکام نباشد. همان‌گونه که انسان زمانی که به پزشک مراجعه می‌کند، به دنبال فلسفۀ تشخیص پزشک نیست.

رابعا: مصالح و مفاسد بر عمل به احکام و دستورات دین، مترتب می‌شود، اگرچه انسان آثار آن‌را نداند؛ مثلا مریضی که به نسخۀ پزشک عمل می‌کند از بهبودی برخوردار می‌شود، اگرچه نداند دارویی که خورده است، چه آثاری دارد و چرا پزشک آن دارو را تجویز کرده است.

بنابراین، این‌که چرا زنان قریش، این‌گونه‌اند و غیر قریش آن‌گونه، مسائلی است که در پی گیری آن، از طرف کسانی که تخصص کافی را ندارند، ضرورتی احساس نمی‌شود.

این حکمی است که فقها و مراجع از روایتی نظیر آنچه که از امام صادق‌(ع) نقل شده به دست آوردند. "إِذَا بَلَغَتِ‏ الْمَرْأَةُ خَمْسِینَ‏ سَنَةً لَمْ‏ تَرَ حُمْرَةً إِلَّا أَنْ تَکُونَ امْرَأَةً مِنْ قُرَیْشٍ"؛[5] زنان هنگامی که به سن پنجاه سالگی رسیدند، دیگر خون نمی‌بینند، مگر زنان قریش.

تفاوت زنان قریش از غیر قریش در این مسئله، شاید به جهت توانایی و قدرت بالای جسمانی آنان از دیگر زنان باشد، به این جهت از نظر فیزیکی متابولیسم بدنشان با دیگران تفاوت دارد.

همان‌گونه که، نژادها و طوایف از نظر رنگ، قدرت و توان جسمی با یکدیگر تفاوت دارند؛ مثلاً زنانی که در سیبری زندگی می‌کنند سن بلوغ آنها با زنان عربستان و آفریقا که در گرمای بالای 50 درجه رشد می‌کنند تفاوت دارد.

گذشته از اینها، امروزه نیز چنین است که سن یائسگی بالا رفته و بسیاری از زنان در سن پنجاه سالگی یائسه نمی‌شوند، همان‌گونه که متخصصان اعلام می‌کنند، این به دلیل بهداشت و تغذیه خوب و سالم است که سن یائسگی را در بسیاری از زنان بالا برده است.[6]


[1]. شصت سال قمری معادل 58 سال شمسی و 77 روز و 12 ساعت می‌شود. فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ص 62، سؤال 179.

[2]. پنجاه سال قمری معادل 48 سال شمسی و 179 روز می‌باشد. همان، ص 62، سؤال 179.

[3]. معنای یائسه: یائسه از یأس: به معنای ناامیدی است و زن یائسه از خون دیدن و آوردن فرزند ناامید است.

[4]. توضیح المسائل مراجع، مسأله 435؛ العروة الوثقی، ج 1، فصل فی الحیض.

[5]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 3، ص 107، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق؛ شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، محقق، موسوی خرسان، حسن، ج 1، ص 397، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[6]. برای اطلاع بیشتر، ر. ک: «شرائط یائسگی در زنان و احکام مستحاضه»، 2692؛ «فرق «سید» و «میر» »، 2829؛ «سادات و نسب‌ها»، 50324؛ www.sefaty.net.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    933894 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    630843 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    586356 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    457499 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    452878 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    403969 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    389770 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    385865 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    342640 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    335287 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...