جستجوی پیشرفته
بازدید
68
آخرین بروزرسانی: 1399/04/10
خلاصه پرسش
اینکه گفته می‌شود «نهی ارشادی دلالت بر فساد دارد»، به چه معنا است؟
پرسش
دلالت نهی ارشادی بر فساد به چه معنا است؟ لطفاً مثال‌‌هایی ساده برای این معنا ارائه دهید. و آیا در سخنان اهل‌بیت مثال‌هایی از این دلالت وجود دارد؟
پاسخ اجمالی

دانشمندان مسلمان، اوامر دینی را به دو قسم(مولوی و ارشادی) تقسیم می‌کنند. اوامر مولوی، اوامری هستند که با انگیزه‌ی برانگیختن مکلفان برای انجام یک کار صادر می‌شوند؛ برخلاف اوامر ارشادی که هدفش ارشاد و راهنمایی به موضوعی است که خود عقل نیز به تنهایی آن‌را درک می‌کند. در مقابل اوامر مولوی و ارشادی، نواهی مولوی و ارشادی نیز وجود دارند که با همان اهداف مذکور صادر می‌شوند.[1]

همان‌گونه که «نهی مولوی» در عبادات و معاملات دلالت بر فساد عبادت و معامله می‌کند، «نهی ارشادی» نیز دلالت بر فساد عبادت و معامله‌ی مذکور دارد؛ زیرا نهی ارشادی به معنای فقدان شرطی از شروط عبادت و معامله و یا فقدان یک جزء از اجزای آن است. و یا این‌که دلالت بر وجود مانعی برای عبادت یا معامله دارد.[2]

به عنوان مثال در روایات مربوط به قرائت نماز چنین آمده است: «وَ لَا تَقُولَنَّ إِذَا فَرَغْتَ مِنْ قِرَاءَتِکَ آمِین‏»؛[3] پس از اتمام قرائت سوره حمد، آمین مگو.

در زمینه‌ی معاملات و در باره روغنی که به واسطه مردار نجس شده، نیز این‌گونه نهی شده است: «قَالَ لَا تَدَّهِنْ بِهِ وَ لَا تَبِعْهُ مِنْ مُسْلِم‏»؛[4] آن روغن را به بدن نمال و آن‌را به هیچ مسلمانی نفروش. این نهی از فروش روغن نجس به مسلمان، دلالت بر فساد این نوع معامله دارد.

البته در برخی از موارد، نهی ارشادی دلالت بر فساد کامل نداشته؛ بلکه دلالت بر کاهش ثواب در عبادت دارد، مانند: «لَا صَلَاةَ لِجَارِ الْمَسْجِدِ إِلَّا فِی الْمَسْجِد».[5] نمازی برای همسایه مسجد روا نیست، مگر آن‌که در مسجد اقامه شود.

 


[1]. اوامر ارشادی و مولوی (24622).

[2]. مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، فرهنگ نامه اصول فقه، ص 461، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1389ش.

[3]. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج 6، ص 68، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1409ق.

[4]. همان، ج 17، ص 100.

[5]. ابن حیون، نعمان بن محمد مغربی، دعائم الإسلام و ذکر الحلال و الحرام و القضایا و الأحکام، محقق، مصحح، فیضی، آصف،‏ ص 1، ص 148، قم، مؤسسة آل البیت (ع)، چاپ دوم، 1385ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    925775 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    616346 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548280 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452197 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    439404 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    387936 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    384909 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376182 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338482 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    326880 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...