جستجوی پیشرفته
بازدید
130
آخرین بروزرسانی: 1399/10/17
خلاصه پرسش
آیا به نظر علامه طباطبائی، قرآن کریم در حوزه‌های علمیه مهجور واقع شده است؟!
پرسش
آیا متن زیر از علامه طباطبائی است؟ «علوم حوزوی به‌‌ گونه‌‌ای تنظیم شده‌‌اند که به ‌هیچ وجه به قرآن احتیاج ندارند! به ‌طوری که شخص متعلم می‌‌تواند تمام این علوم را از صرف، نحو، بیان، لغت، حدیث، رجال، درایه، فقه و اصول فرا گرفته به آخر برسد و آن‌‌گاه متخصص در آنها شود و ماهر شده در آنها اجتهاد کند، ولی اساسا قرآن نخواند و جلدش را هم دست نزند! در حقیقت برای قرآن چیزی جز تلاوت کردنش برای کسب ثواب و یا بازوبندی فرزندان که از حوادث حفظشان کند چیزی نمانده، اگر اهل عبرتی، عبرت بگیر».
پاسخ اجمالی

همان‌گونه که در پرسش بدان اشاره شد، علامه طباطبائی این نگرانی را در تفسیر آیه‌ی 19 سوره‌ی مائده مطرح نموده و در مورد غربت و مهجوریت قرآن در میان مسلمانان می‌گوید: این راهى که امت در مورد حدیث پیش گرفت، یکى از عواملى است که در قطع رابطه علوم اسلامى، یعنى علوم دینى و ادبى از قرآن کریم اثرى بسزا داشت، با این‌که همه‌ی آن علوم به منزله‌ی شاخ و برگ‌ها و میوه‌‏هاى درخت طیبه‌ی قرآن و دین بود؛ درختى که اصلش ثابت و فرعش در آسمان است و به اذن پروردگارش میوه‌‏اش را در هر آنى می‌دهد؛ چون اگر در باره این علوم دقت به خرج دهى، خواهى دید که طورى تنظیم شده که پیدا است گویى هیچ احتیاجى به قرآن ندارد، حتى ممکن است یک محصل همه‌ی آن علوم را فرا گیرد، متخصص در صرف و نحو بیان و لغت و حدیث و رجال و درایه و فقه و اصول شود، و همه‌ی این درس‌ها را تا آخر بخواند و قهرمان این علوم نیز گردد، و حتى به پایه اجتهاد نیز برسد، ولى قرآن را آن‌طور که باید نتواند قرائت کند. و یا به عبارتى، اصلا دست به هیچ قرآنى نزده باشد، پس معلوم می‌‏شود از این دیدگاه هیچ رابطه‌‏اى میان آن علوم و میان قرآن نیست و در حقیقت مردم در باره قرآن به جز قرائت هیچ وظیفه‌‏اى ندارند، و العیاذ باللَّه قرآن ارزشى جز خواندن و یا آویزان کردن به گردن نوزاد - تا از حوادث ناگوار محفوظ بماند- ندارد، پس شما خواننده عزیز اگر از این قسم مسلمانان هستى عبرت بگیر و در رفتارت با قرآن تجدید نظر کن.[1]

در این زمینه باید گفت؛ کم مهری نسبت به قرآن کریم و علومی که مستقیما با آن در ارتباط‌‌ می‌باشند، دست کم در سده‌های منتهی به زندگی علامه در میان طالبان علوم دینی به چشم می‌خورد و این ضعف قابل انکار کامل نبود، اما باید در نظر داشت که: در سال‌های اخیر تلاش شده تا این ضعف به تدریج از بین برود؛ یعنی با آن‌که قرآن و تفسیر هنوز به عنوان دروس اصلی حوزویان به شمار نمی‌آید، اما بسیاری از اندیشمندان علوم دینی بر این نقطه ضعف آگاه شده و به صورت مستقل تلاش‌های بی‌نظیری در زمینه‌ی علوم قرآنی انجام داده و عصاره آن‌را به جامعه‌ی علمی عرضه داشتند. بهترین شاهد آن تفسیر المیزان، تفسیر نمونه، تفسیر تسنیم، منشور جاوید، راهنما، نور، پرتوی از قرآن و ده‌ها تفسیر دیگر و نیز تشکیل کلاس‌های تخصصی تفسیر و علوم قرآنی در حوزه‌های علمیه است.

در میان جامعه، مدارس و ... نیز جلسات قرآنی رونق بیشتری یافته و شبکه‌هایی از صدا و سیما نیز به طور ویژه به قرآن کریم اختصاص یافته است و ...

با این وجود باید در بهره‌برداری حوزه علمیه، دیگر نهادهای علمی و تمام جامعه از قرآن کریم، چشم‌انداز بسیار گسترده‌تری را در نظر گرفت و به آن سمت و سو حرکت کرد.

 

 


[1]. طباطبائى، سید محمد حسین، المیزان فى تفسیر القرآن، ج 5، ص 276، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، 1417ق؛ المیزان فى تفسیر القرآن، ترجمه، موسوى همدانى، سید محمد باقر، ج 5، ص 450، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، 1374ش.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    635307 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    466524 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    462703 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    415909 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    393313 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    390956 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    350066 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    336067 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    321276 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    309374 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...