بازدید
396
آخرین بروزرسانی: 1398/07/16
خلاصه پرسش
«اگر قرار بود دستور دهم که فردی در برابر فرد دیگر سجده کند، حتماً به زن دستور می‌دادم که در برابر شوهرش سجده کند»! آیا این سخن پیامبر اسلام(ص)، تحقیر زنان نیست؟!
پرسش
با توجه به این‌که سجده بر غیر خداوند متعال جایز نیست؛ چرا پیامبر(ص) فرمود: «اگر قرار بود دستور دهم کسی در برابر کسی سجده کند، حتماً به زن دستور می‌دادم که شوهرش را سجده کند»! امکان دارد شوهر یک انسان وارسته و کامل نباشد. چرا اسلام چنین حقارتی برای زن در نظر گرفته است؟
پاسخ اجمالی

در مورد اهمیت احترام گذاشتن زن نسبت به شوهر خود روایاتی وارد شده است.[1] به عنوان نمونه:

  1. گروهی از مردم به پیامبر(ص) گفتند: ما گروهی از مردم را دیدیم که بر بعض دیگر سجده می‌کردند. پیامبر(ص) فرمود: اگر می‌خواستم کسی را فرمان دهم که بر دیگری سجده کند، حتماً امر می‌کردم که زن بر شوهر خود سجده کند.[2]
  2. روزی پیامبر(ص) در میان اصحاب خود نشسته بودند که شتری گردن خود را به زمین زد. در این هنگام مردی به پیامبر(ص) گفت: آیا این شتر برای شما سجده کرد؟ در حالی‌که ما برای این کار سزاوارتر هستیم. پیامبر(ص) فرمود: نه، بلکه او برای خدا سجده کرده است و اگر می‌‌خواستم کسی را فرمان دهم که بر دیگری سجده کند، حتماً امر می‌کردم که زن بر شوهر خود سجده کند».[3]

با توجه به این‌که حدیث اول، از لحاظ سندشناسی حدیث صحیحی است،[4] و حدیث دوم نیز در کتاب‌های متعددی نقل شده است، در توضیح باید گفت:

  1. سجده اگر با امر خدا باشد، نشانه حقارت نیست. همان‌گونه که فرشتگان با سجده در برابر آدم(ع) تحقیر نشدند، بلکه این شیطان بود که با خودداری از سجده، تحقیر شده و از بهشت بیرون رانده شد.[5] حضرت یعقوب(ع) نیز با سجده در برابر فرزندش حضرت یوسف(ع) از مقامش کاسته نشد.
  2. این روایت در صدد ارزش‌گذاری نظام خانواده است، نه لزوماً برتری مرد بر زن.

 به عبارت دیگر، برداشت آزادمان از روایت آن است که چون مرد مدیر خانواده است، برای حفظ نظام و ثبات خانواده باید به تصمیمات مدیر احترام گذاشت و گرنه می‌دانیم که به تصریح قرآن کریم،[6] بانوانی بودند که برتر از شوهران خود و الگویی برای جهانیان - چه مرد و چه زن - بوده و هستند.[7] این زنان گرچه در امور جاری زندگی خود تابع شوهرانشان هستند، اما تردیدی نیست که از نگاه کرامت انسانی بسیار بالاتر و والاتر از آنان بوده و این شوهرانشان هستند که در مقابل آنان حقیر و بی‌ارزشند!

  1. در تأیید بند قبل و این‌که این روایت در مقام تحکیم خانواده است و نه تحقیر زن،‌ باید گفت که هیچ روایتی وجود ندارد که به سجود یک زن در برابر مردانی؛ مانند پدر، جدّ، برادر، پسر و ... نیز در صورت جواز سجده بر آدمیان اشاره کند.

 

[1]. « قیمومیت مرد و خروج زن از منزل»، 46215؛ «برتری مردان نسبت به زنان در برخی جنبه‌ها»، 6580؛ « قرآن و قوامیت مردان بر زنان»، 267.

[2]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 5، ص 508، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[3]. صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد(ص)، محقق، مصحح، کوچه باغی، محسن بن عباسعلی،‏ ج 1، ص 351، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ دوم، 1404ق.

[4]. مجلسی، محمد باقر، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، محقق، مصحح، رسولی، سید هاشم، ج ‏20، ص 320، تهران، ‌دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1404ق.

[5]. «سجده فرشتگان بر آدم(ع)»، 38856؛ «سجده فرشتگان بر آدم از نگاه قرآن»، 8399؛ «اولین نافرمانی در حق خداوند»، 67382.

[6]. تحریم، 11.

[7]. «الگوهای منفی و مثبت در قرآن»، 29206؛ «حضرت زینب و زنان برتر عالم»، 3718؛ «سیدۀ زنان عالم فاطمه و  مریم (س)»، 13764.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    896711 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    559283 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    461090 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    421858 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    399390 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    372350 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    353995 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    335628 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    321463 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    313551 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...