جستجوی پیشرفته
بازدید
860
آخرین بروزرسانی: 1398/06/30
خلاصه پرسش
«ایلاء» دقیقاً چیست و چرا سوگند موجود در آن، با وجود منعقد نشدن، کفاره دارد؟
پرسش
در مورد «ایلاء» توضیح دهید. با این‌که ایلاء قسم بر ترک واجب بوده و چنین قَسم‌هایی شرعاً مورد قبول نیست، پس چرا در کتاب‌های فقهی کفاره برای آن واجب شده است؟!
پاسخ اجمالی

«ایلاء» در لغت به معناى قَسم خوردن در هر چیزی است.[1] و در اصطلاح قرآنی و فقهی، سوگند مرد، در خصوص ترک آمیزش با همسر دائمی خود - به مدت بیش از چهار ماه - است؛[2] پس اگر این کار، به مصلحت زن باشد - مثل این‌که زن بیمار بوده و نزدیکى با او زیان داشته باشد- حکم ایلاء را ندارد، ولی اگر به جهت آزار و رنجاندن زن باشد، کاری حرام بوده و زن می‌تواند نسبت به این موضوع در دادگاه شکایت نماید.

دادگاه نیز با بررسی و اثبات موضوع، چهار ماه به مرد مهلت می‌دهد که کفاره قسم پرداخته و روابط زناشویی را از سر گیرد؛ پس اگر تن به این کار نداد او را ملزم به طلاق زن می‌نماید.[3]

اما همان‌طور که در پرسش اشاره شد، یکی از شرایط انعقاد قَسم آن است که مخالف حکم شرعی نبوده و قسم بر انجام حرام یا ترک واجب نباشد. با این حال، در «ایلاء» مشاهده می‌شود که قسم بر ترک واجب(آمیزش در مدت چهار ماه) صورت گرفته و گویا این سوگند بر ترک واجب را، منعقد شده در نظر گرفته‌اند؛ زیرا شکستن آن، موجب وجوب کفاره می‌گردد. در این‌باره دو پاسخ می‌توان ارائه نمود:

  1. مراد از این‌که قَسم بر ترک واجب صحیح نیست، واجبی است که حکم اولی آن وجوب باشد؛ مثل نماز که قَسم خوردن بر ترک آن باطل است. ولی آمیزش با همسر، به خودی خود، واجب نبوده و حکم اولی آن وجوب نیست، بلکه در صورتی واجب می‌گردد که ترک آن، موجب انحراف و به گناه افتادن زوجین گردد؛ لذا اگر ترک آمیزش به مصلحت زن بوده، یا با رضایت وی همراه باشد -حتی در بیش از چهار ماه- کار حرامی نبوده و قَسم بر ترک آن، باطل نیست.
  2. هر چند قَسم بر ترک واجب صحیح نیست، و چنین قَسمی اصلاً منعقد نمی‌شود، -تا این‌که مخالفت با آن کفاره داشته باشد- ولی در مورد ایلاء، حتی اگر سوگندی منعقد نشده باشد، شارع مقدس چنین کفاره و جریمه‌ای را - تعبداً و برای مجازات - وضع نموده تا از سرد شدن روابط زوجین و فرو ریختن بنیان خانواده -تا حد ممکن- جلوگیری شود و مردان مسلمان از انجام چنین رفتاری خودداری نمایند.

 

[1]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج ‌14، ص 40، بیروت، دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع، چاپ سوم، 1414ق.

[2]. جهت آگاهی از شرایط قسم خوردن، ر. ک: نمایه 31777 (احکام و شرایط قسم خوردن).

[3]. ر. ک: علامه حلّى، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى، تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، ص 149، تهران، مؤسسه چاپ و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، چاپ اول، 1411ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    913395 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    583317 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    518775 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    443660 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    419845 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    378319 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    373251 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    359577 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    333009 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    321521 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...