Ətraflı axtarış
Baxanların
5607
İnternetə qoyma tarixi: 2011/10/20
Sualın xülasəsi
Əhli-sünnət hansı əqidəni qəbul etməklə şiə ola bilər?
Sual
Əhli-sünnət öz əməllərində nə kimi islahatlar aparmaqla, hansı əqidəni qəbul etməklə şiə olurlar?
Qısa cavab

Şiə və əhli-sünnət etiqadlarda və dinin əməli proqramlarında çoxlu müştərək cəhətlərdə malikdir, bəzi cəhətlərdə isə bir-biri ilə fərqlənirlər. Şiə və əhli-sünnətin əsas fərqi Əhli-beyt (əleyhimus-salam)-ın imamət və vilayət məsələsinə etiqadla əlaqədardır. Əhli-sünnət şiə olmaq üçün gərək Peyğəmbər Əhli-beytinin imamət və vilayət məsələsinə etiqad və öz görüşlərinə yenidən nəzər salsınlar. Çünki şiələr Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in vəhydən başqa bütün xüsusiyyətlərinin məsum imamda da olduğuna inanır, məsum imamın Allah tərəfindən təyin edildiyini qəbul edir və dini mərcəiyyətdə (Quran ayələrinin təfsiri, dinin qoruqçusu və bəyançısı ünvanı ilə) təkvini qüdrətə, yəni aləm varlıqlarında təsərrüf qüdrətinə malik olan bir şəxs, siyasi mərcə, ictimai məsələlərdə ən üstün rəhbər, qəzavət mənsəbinə ləyaqətli, insanlar arasında ən elmli insan hesab edir və onlara qeydsiz-şərtsiz və kamil şəkildə itaət etməyi özlərinə vacib sayırlar. Amma təəssüflər olsun ki, sair islam məzhəbləri belə etiqada malik deyildirlər; onlar Peyğəmbərin Əhli-beyti və məsum imamlara yalnız məhəbbət bəsləməklə və onların etibarlı şəxs (siqə) olmasına etiqadla kifayətlənirlər. Halbuki Əhli-beytə və məsum imama məhəbbət bəsləməkdən əlavə, onlara qeydsiz-şərtsiz itaət etməyin zərurəti əhli-sünnət yolu ilə varid olan rəvayətlərdə də qəbul olunan təlimlərdən ibarətdir. Şiələri əhli-sünnətdən ayıran ümdə səbəb, ən mühüm və əsaslı məsələ də həmin məsələdir. Şiə ilə əhli-sünnətin imamət məsələsindəki fasiləsi bu nəzərin qəbul olunmasından ibarətdir.

Ətreaflı cavab

Şiələrin sair islam məzhəbləri ilə əsl fərqi onların Peyğəmbər Əhli-beytinin vilayət və imamətinə etiqadına qayıdır. Burada şiənin imamət məsələsi ilə əlaqədar etiqadlarından bəzilərini qeyd edirik:

1. Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) hədislərində adları bir-bir qeyd olunan on iki imam[1] hər növ xəta, günah, unutqanlıqdan uzaq və məsumdurlar;

2. Şiələr vəhy məsələsindən başqa Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) üçün lazım və zəruri olan bütün məqamların məsum imam üçün də olduğuna inanırlar;

3. Şiələr (dinin bəyanı, qorunması və Quranın təfsiri ilə əlaqədar) məsum imamı dini mərcə hesab edirlər;

4. Şiələr məsum imamın təkvini vilayətə, aləm varlıqlarında təsərrüf qüdrətinə malik olan bir insan hesab edirlər;

5. Şiələr məsum imamı özlərinin siyasi mərcələri, ictimai məsələlərdə ən yüksək rəhbər, qəzavət haqqına malik olan insan bilir və ona kamil və qeydsiz-şərtsiz itaət etməyi özlərinə vacib bilirlər;

6. Şiələr məsum imamı sırf elmi məsələlərdə bəşəriyyətin ən alim şəxsi bilirlər;

Amma təəssüflər olsun ki, sair islam məzhəbləri, o cümlədən maliki, yaxud hənəfi məzhəbi bu barədə belə etiqada malik deyildirlər; onlar Peyğəmbərin Əhli-beyti və məsum imamlara yalnız məhəbbət bəsləmək və onların etibarlı şəxslər olmasına etiqadla kifayətlənirlər.

7. Şiənin xüsusiyyətlərindən biri də Peyğəmbər Əhli-beytinə və xüsusilə imam Əli (əleyhis-salam)-a qeydsiz-şərtsiz tabe olmaqdan və onlara itaət etməkdən ibarətdir. Bu da islam nəzərindən çox mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Əhli-sünnətdən də nəql olunan çoxlu rəvayətlərdə Allah-taala əməllərin qəbulunu Əli ibni Əbi Talib (əleyhiməs-salam)-ın vilayətini qəbul etməklə şərtləndirmişdir.[2]

Şiələr imaməti ilahi bir məsələ hesab edir və məsum imamları Allah tərəfindən təyin olunan insanlar bilirlər.

Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) buyurmuşdur: “Əmirəl-möminin Əli ibni Əbi Talibin üzünə baxmaq ibadətdir, onu yad etmək ibadətdir. Allah-taala bir kəsin imanını, onunla dostluq etməyincə və düşmənlərindən bezarlıq etməyincə qəbul etməz.”[3]

Həmçinin sünnü alimləri Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in Əli (əleyhis-salam)-a belə buyurduğunu nəql etmişlər: “Əgər bir şəxs Nuhun ömrü qədər ömrə malik olub ibadət etsə, Ühüd dağı qədər qızıla malik olub onu Allah yolunda infaq etsə, min dəfə həccə gedəcək qədər ömrü uzun olsa və bundan sonra Məkkədə Səfa-Mərvə arasında məzlum şəkildə qətlə yetirilsə, lakin, ey Əli, sənin vilayətini qəbul etməsə, behiştin iyini iyləməz və heç vaxt behiştə daxil olmaz.”[4]

Bu rəvayətdən aydın olur ki, nəinki ibadət əməllərinin qəbul olunması, hətta imanın da qəbul olunma şərti Əhli-beytin vilayətinə malik olub onların düşmənlərindən bezarlıq etməkdir.

Amma “Əli (əleyhis-salam)-ın vilayəti” dedikdə məqsədin nə olduğuna gəldikdə isə, o həzrətin şənində nazil olan ayələrdə bu kəlmənin işlənmə hallarına diqqət yetirmək lazımdır: “Sizin rəhbəriniz yalnız Allah, Onun Peyğəmbəri və iman gətirib namaz qılan və rüku halında zəkat verənlərdir.”[5]

Şübhəsiz, bu ayədəki “vəli” kəlməsi “sevmək”, “kömək etmək” mənasına deyildir. Çünki bu mənaya olan vilayət (yəni onları sevmək və kömək etmək) yalnız namaz qılıb rüku halında zəkat verənlərə məxsus deyil, əksinə bütün müsəlmanlara aid olan ümumi bir hökmdür. Bütün müsəlmanlar bir-birini sevməli, qarşılıqlı olaraq bir-birinə kömək etməlidirlər. Nəinki rüku halında zəkat vermək istəyənlər, hətta zəkat vacib olmayan və ya ümumiyyətlə zəkat vermək üçün heç bir malı olmayanlar belə, bir-birini sevib dost tutmalı və kömək etmədilər.

Buradan aydın olur ki, yuxarıdakı ayədə “vəli” dedikdə “rəhbərlik, təsərrüf, maddi və mənəvi rəhbərlik mənasına olan vilayət” nəzərdə tutulur, xüsusilə bu vilayət Peyğəmbərin və Allahın vilayəti ilə bir cərgədə qərar tutmuş və hər üçü bir cümlədə bəyan olunmuşdur.

Əhli-sünnətin mənbələrinin çoxunda yuxarıdakı ayənin Əli (əleyhis-salam)-ın şənində nazil olmasına dair çoxlu rəvayətlər nəql olunmuşdur. O rəvayətlərin bəziləri Əli (əleyhis-salam)-ın rüku halında üzüyünü sailə verməsini deyir, bəziləri isə bu işi deməsə də, yalnız ayənin həzrət Əli (əleyhis-salam) barəsində nazil olmasını deməklə qənaətlənir.[6]

Əgər bir şəxs imamət və rəhbərlik məsələsinə şiənin nəzəri ilə yanaşarsa, imamət və rəhbərlikdə etiqadı şiənin etiqadı olarsa, onun həyatında dərin və əsaslı dəyişikliklər baş verəcək, özünün dini çətinliklərini, suallarını və məsələlərini hər kəsdən əxz etməyəcək, siyasi məsələlərdə öz ixtiyarını hər kəsə verməyəcək və həmişə məsum imama müti və tabe olacaqdır.

Bütün islam məzhəb ardıcılları Əli (əleyhis-salam)-ın özünə və övladlarına (məsum imamlara) məhəbbət bəsləsələr də, Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in və Quranın nəzərində özünün dəqiq və kamil mənasında olan vilayət yalnız on iki imamçı Cəfəri (şiə) məzhəbində mövcuddur. Hər bir müsəlmanın vəzifəsi budur ki, Quran və Peyğəmbər sünnətinə ən yaxın olan məktəbi seçsin. Əgər əhli-sünnət də həmin əqidəni, yəni Quran və hədislərdə buyurulduğu kimi, məsum imamların hərtərəfli vilayət və mərcəiyyətini (istər elmi, istər siyasi, istərsə də dini və sair mərcəiyyətini) qəbul etsə, islam ümməti arasında yeganə və ən dərin ixtilaf aradan qalxar. Çünki tarixdə deyilir ki, müsəlmanlardan bəziləri qədəri, bəziləri təfvizi[7] olduqlarına görə məsum imamlardan uzaqlaşmışlar. Belə olmasaydı, müsəlmanlar arasında belə batil əqidələr rəvac tapmaz və müsəlmanlar belə əqidə azğınlığına düçar olmazdılar.

Buna əsasən, əhli-sünnət qardaşları şiələrin imamət barəsindəki nəzər və əqidələrini qəbul etsələr, onlara etiqad edib əməl etsələr, onlar da şiə olacaqlar. Onlar gərək baxıb görsünlər ki, həyatın hər bir sahəsində Əhli-beyt (əleyhimus-salam) hansı yolları və göstərişləri bəyan etmişlər. Bundan sonra şəri nəzərdən öz əməllərini hansı fiqhi əsasda qurmalı olduqlarını bilməlidirlər.

 

Əlavə məlumat üçün şiə kitablarına (professor Hanri Korbonun Əllamə Seyid Məhəmməd Hüseyn Təbatəbai ilə elmi müzakirələri) və 1000-i sualın cavabına müraciət edə bilərsiniz.



[1] "Biharul-ənvar", 36-cı cild, səh. 362

[2] “Mənaqib”, Xarəzmi, səh. 19 və 52

[3] “Mənaqib”. Xarəzmi, səh 19 və 212; “Kifayətut-talib”, Gənci Şafei, səh. 214

اَلنَّظَرُ اِلَی وَجْهِ اَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ اَبِی طاَلِبٍ عِبَادَةٌ وَ ذِکْرُهُ عِبَادَةٌ وَ لاَ یَقْبَلُ اللهُ اِیمَانَ عَبْدٍ اِلَّا بِوِلَایَتِهِ وَالْبَرَائَةِ مِنْ اَعْدَائِهِ

[4] Xətib Xarəzmi, “Məqtəlul-Hüseyn”, 1-ci cild, səh. 37

" ثُمَّ لَمْ یُوَالِکَ یَا عَلِیُّ لَمْ یَشُمَّ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ وَلَمْ یَدْخُلْهَا

[5] “Maidə” surəsi, ayə: 55

إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ

[6] "Təfsiri nümunə", 4-cü cild, səh. 424-425

[7] İslamın əvvəllərində insanın əməlləri ilə əlaqədar əhli-sünnət arasında iki məşhur məzhəb vücuda gəlmişdir. Onlardan bir qrupu insanın bütün işlərinin Allahın qaçılmaz iradəsinə bağlı olduğunu deyərək insanı öz işlərində tam məcbur hesab edir, insanın ixtiyar və iradəsi üçün heç bir dəyər vermirdilər. Bir qrup da insanları öz işlərində tam azad hesab edir və onların işlərini Allahın iradəsindən və ilahi qədərin hökmündən xaric edirdilər. Lakin Quranın təlimləri ilə tamamilə uyğun olan Əhli-beyt (əleyhimus-salam)-ın təlimatlarında insan öz əməllərində nə tam məcburdur, nə də tam müstəqil; əksinə mütəal Allah insandan ixtiyar üzündən olan işləri istəmişdir. Başqa sözlə desək, mütəal Allah biri də insanın iradə və ixtiyarı olmaq şərti ilə tam səbəblər məcmusu yolu ilə insandan bir işi istəmiş və ona zərurət vermişdir ki, nəticədə fel zəruri və insan da onda ixtiyar sahibi olur. Yəni fel və əməl öz səbəbinin hissələrinə görə zəruri və onlardan biri olan insanla əlaqədar ixtiyari və mümkündür.

Təbatəbai, Məhəmməd Hüseyn (1348), “İslamda şiə”, səh. 79, “İntişar” şirkəti.

Bu mövzu ilə əlaqədar faydalı olan kitablar: a) “İnsanşünaslıq, Məhmud Rəcəbi, 5-ci və 6-cı fəsil (“İmam Xomeyni” adına elmi-tədqiqat müəssisəsi); “Amuzeşi fəlsəfə”, Misbah Yəzdi, 2-ci cild, səh. 69, “İslamı təbliğat” təşkilatı) “İlahi ədalət”, ustad Şəhid Mürtəza Mütəhhəri, “İslami” nəşriyyatı

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Keçən illərdəki yaddan çıxmış (cinslərin) malların xumsunu necə hesablamaq olar?
    3615 Xumsun hesablanması və onun ödənmə qaydası
    Ümumi olaraq o şəxs ki, mükəlləf olduğu vaxtdan və ya bir neçə il öz malının xumsunu verməmişdir, əgər bilməsə nə qədər xums öhdəsində vardır, hakimi şər (camee şəriət) müctəhid və ya onun vəkili musalihə etməli və müctəhid onun xumsunu təqribi təyin edir; onu verməklə malını təmizləyir.
  • İmam Hüseyn (ə) aşura günü onun üçün gətirilən suyu rədd etmişdirmi?
    4598 Qədim kəlam
    Bu sualın cavabı üçün aşağıdakı qeydlərə diqqət yetirmək lazımdır: 1). İmamların və Peyğəmbərlərin insanlardan fərqli gücə malik olmasına baxmayaraq onların vəzifəsi adi insanlar kimi rəftar etməkdir. Onlar ictimai və məişət məsələlərində demək olar ki, heç bir qeybi köməkdən istifadə etməmişdirlər. Əgər İlahi qeyblərin möməklikləri ilə ...
  • Bəsirət gözü ilə Allahı görmək qəlbi şühuddurmu?
    8963 شهود قلبی
    İmam Əlinin (ə) hədisində Allahın bəsirət gözü ilə görülməsi bəyan edilmişdir. Allahın görülməsi kəlam elmində bəhs edilir. Buna görə burada düzgün fikir bəsirətlə görmə qəlbi təcəlli və adi gözlə görmədən fərqlənir ki, bu Allah barəsində imkansızdır. Amma bəsirət gözü ilə görmə yaxud da həmin Ləqallah baş verə ...
  • Вилајәти-фәгиһ мәсәләсинин тарихи һара гәдәрдир?
    4002 Nizamlar (Qurluşlar)
    Фигһ елминдә иҹтиһад мәгамына чатан фәгиһин, Ислам һөкумәтинин рәһбәри мәнасында ишләнән “вилајәти-фәгиһ” мәсәләси бәзиләринин нәзәринә ҝөрә ислам тәфәккүрүндә тәзә олуб ики әсрдән аз тарихи вардыр. Һалбуки, шиә әгидәсинә ҝөрә бу мәсәлә гејбәт әсриндән башлајараг ҹәмијјәтин идарәсинин мүгәддәс шәриәт тәрәфиндән адил фәгиһләрин өһдәсиндә гојмасы ...
  • varlığın vəhdəti və mövcudun vəhdəti nə deməkdir? Ərəfə duasının sonunda deyilən duanın mühüm sənədi nədir?
    5074 وحدت وجود
    Varlığın və mövcudun vəhdəti nəzəriyyəsi məhşur ariflərin nəzəriyyəsinə qayıdır. Bu mənada ki, Allah-taalanın pak zaatından, xarici aləmdə zühur etmiş pak adlarından, sifət və felindən baş həqiqət yoxdur. Digər varlıqların da həqiqəti yalnız, Allah-taalanın sifət və fellərinin zahir olunmasından başqa bir şey deyillər. Amma, varlığın vəhdəti və mövcudun ...
  • Şəxsi (xüsusi) və növi (ümumi) məhdəviyyət dedikdə məqsəd nədir?
    4360 Nəzəri irfan
    “Növi məhdəviyyət”ə etiqad “imam Məhdi” (əleyhis-salam) adlı xüsusi bir şəxsin olmadığına inanan və məhdəviyyət məsələsini hər bir əsrdə kamil insanda qərarlaşan bir məqam hesab edən etiqaddır. Bu etiqada görə o şəxs bəşər övladlarından hər biri ola bilər. Bunun müqabilində “şəxsi məhdəviyyət” termini də bu mənayadır ki, vədəsi ...
  • Bizə salam verərək “əssəlamu əleykum” deyən qeyri-müsəlman şəxsə cavabımız necə olmalıdır?
    4826 Nizamlar hüquq və əhkam
    Dini təlimlərdə təkid olunan məsələlərdən biri də möminlərin bir-birinə salam verməsidir. Bu məsələ ilə əlaqədar bir neçə istisna halı vardır ki, onun nümunələrindən biri də qeyri-müsəlmana salam verməkdir. Fiqhi kitablarda qeyri-müsəlmana salam vermək məkruh (bəyənilməz iş) sayılır və buyurulur: “Kafirin salamının cavabında gərək qısa şəkildə (təkcə “əleykə” ...
  • Həsrət eviynən həsrət gününün fərqi nədir?
    4664 Təfsir
    Quranda və rəvayətlərdə "həsrət evi" ifadəsi gəlməyibdir. Təkcə "həsrət günü" ibarəti (həsrət əldən çıxmış şeylər üçün təəssüflənmə günü mənasına işlənibdir). Quranda bir dəfə rəvayətlərdə isə çox istifadə olunubdur. Quranda və rəvayətlərdə "həsrət günündən" məqsəd qiyamət günüdür çünki Qiyamət günündə cənnət əhli həsrət çəkəcəklər ki, bundanda yaxşı olub yüksək ...
  • Şeytanın adı xilqətinin əvvəlindən şeytan idimi, yoxsa Allah dərgahından qovulduqdan sonra belə adlandırılmışdır?
    7506 تاريخ کلام
    Şeytan kəlməsinin kökü ilə əlaqədar fikir ayrılığı olduğuna görə onun mənasında da ixtilaf vardır. Şeytan sözünün mənasında üç nəzəriyyə vardır: a) Şeytan شَاطَ “şatə” maddəsindən tutulmuşdur, qəzəb üzündən olan yandırmağa və şölələnməyə deyilir; b) Xəbis və alçaq varlıq mənasına olan شَاطن ...
  • Əli (ə) hansı xütbədə, özündən qabaq üç xəlifənin xilafətə (xəlifəliyə) yetişməsi keyfiyyətini izah edir?
    6774 Hədis elmləri
    Əli (ə) Nəhcül- bəlağənin üçüncü xütbəsində özündən qabaq üç xəlifənin xilafətə yetişməsi keyfiyyəti barədə söz açır və o həzrətin (ə) (xütbənin sonunda) buyurduqlarından istifadə etməklə bu xütbə, "şiqşiqiyyə" adı ilə tanınıbdır.Şiqşiqiyyə xütbəsi, xilafət barəsində imam Əlinin (ə) şikayətlərinə, onun (xilafətin) əldən getməsi qarşılğında İmamın (ə) səbrinə və sonda camaatın ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    130601 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    98783 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    80575 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    72007 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    63754 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    39938 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    35658 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    29262 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    28926 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    27273 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...