جستجوی پیشرفته
بازدید
116
آخرین بروزرسانی: 1400/04/22
خلاصه پرسش
چه عواملی مانع رسیدن انسان به مقام رضای الهی می‌شوند؟
پرسش
چه عواملی مانع رسیدن انسان به مقام رضای الهی هستند؟
پاسخ اجمالی

معنای رضا

رضا حالتى نفسانی بوده و به معناى خشنودى از قضا و قدر الهى است. کسى که به مقام رضا برسد، نه تنها به قضاى پروردگار اعتراضى نمى‏کند، بلکه از آن خشنود است.[1] البته معانی دقیق دیگری نیز برای مقام رضا بیان شده است.[2]

موانع مقام رضا

به نظر می‌رسد عمده‌ترین موانع رسیدن به مقام رضا همان موانعی است که به صورت عام، مانعی برای رسیدن به هر فضیلت و صفت پسندیده می‌شود؛ بر این اساس برخی از موانع عبارت‌اند از:

  1. جهل و نادانی

جهل و نادانی، اصلی‌ترین مانع تحقق صفات پسندیده است؛ زیرا تحقق صفات پسندیده در اثر علم و آگاهی به ارزش و اهمیت آن پدید می‌آید؛ مثلا در مورد صفت رضا می‌توان گفت رضا در صورتی محقق می‌شود که انسان بداند هر آنچه در عالم تحقق می‌یابد با اذن و اراده الهی صورت می‌گیرد، و بداند خداوند خیر محض است و در مرحله اول، هیچ اراده شرّ و ضرر رساندن به هیچ فرد باایمانی را ندارد و هرآنچه به ظاهر برای او شرّ و ضرر به نظر می‌رسد، در صورت صبر و رضا در واقع خیر او خواهد بود؛ بنابر این، مؤمن باید بداند که هر چه برای او اتفاق می‌افتد بر اساس قضا و قدر الهی است؛ و مشتمل خیر است؛ بنابراین جهل به این حقایق مانع تحقق مقام رضا است؛ علاوه بر این‌که جهل و نادانی موجب باورهای غلط می‌شود که یکی از موانع تحقق صفات پسندیده است.

  1. آلایش به صفات ناپسند

 دومین مانع خصال نیک انسانی، آلایش به صفات ناپسند اخلاقی است؛ صفات ناپسند مانع بالندگی انسان و اتصاف به صفات پسندیده است؛ از جمله این صفات عبارت‌اند از:

الف) بخل

حضرت علی(ع) بخل را کانون تمام عیب‌‌ها معرفی کرده و آن‌را تشبیه به افساری می‌کند که انسان را به سوی بدی‌ها سوق می‌دهد و زمینه برای گناهان دیگر می‌داند: «بخل ورزیدن کانون تمام عیب‌‌ها و افساری است که انسان را به سوی هر بدی می‌کشاند.[3]

ب) حسد

دومین صفت ناپسندی را که مانع رشد و سعادت انسان می‌گردد، حسد است. حضرت علی(ع) سفارش می‌کند از حسد دوری کنید؛ زیرا حسد ریشه‌ی ایمان را از بین می‌برد. ایشان می‌فرماید: «به یکدیگر حسد نورزید که ایمان را می‌خورد، چنان‌که آتش هیزم خشک را می‌خورد».[4]

ج) طمع‌ورزی

سومین صفتی که مانع رشد انسان در جنبه‌های مختلف می‌شود، طمع‌ورزی است که انسان را به زبونی و پستی وادار می‌کند. امام علی(ع) می‌فرماید: «بستر مرگ خردها بیشتر زیر برق شمشیر آزمندی‌ها است، طمع‌کار همواره در بند زبونی و خواری است».[5]

 

 

 


[1]. ر. ک: دعا و مقام رضا (سایت اسلام پدیا)

[2]. برای اطلاع بیشتر، ر. ک: «معنای مقام‌های تفویض، تسلیم، توکل و رضا»، 34560.

[3]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 543، کلمات قصار 378، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق. «البُخْلُ جامعٌ لِمساوِی الْعُیوبِ، وَ هُوَ زِمامٌ یُقادُ بِه إلی کُلِّ سُوء».

[4]. حمیری، عبد الله بن جعفر، قرب الإسناد، ص 29، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1413ق. «و لا تتحاسدوا فإن الحسدَ یأکُلُ الایمان کما تأکل النّار الحطب».

[5]. نهج البلاغه، ص 507. «اکثر مصارعِ العُقول تحتَ بُروقِ المطامع، الطّامع فی وِثاقِ الذُّل».

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آیا نداشتن مو در قسمت جلوی سر در مردان علامت خوبی و لطف خداوند است؟!
    799 حدیث
    در برخی از منابع حدیثی سخنی از امام علی(ع) چنین نقل شده است: «أَنَّ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ: إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خَیْراً رَمَاهُ بِالصَّلَعِ فَتَحَاتُّ الشَّعْرُ عَنْ رَأْسِهِ وَ هَا أَنَا ذَا»؛[1] هنگامی که خداوند خیر بنده‌ای را بخواهد، او را اصلع
  • ادله امکان و وقوع معاد کدامند؟
    23092 غایت شناسی
    مسئله معاد و قیامت از نظر اهمیت بعد از مسئله توحید، مهمترین مسئله دینی و اسلامی است که بیش از یک سوم آیات قران در مورد آن نازل شده است. ادلّه اثبات قیامت: به دو بخش ادلّه عقلی و نقلی تقسیم می شوند:
  • معنای حروف ابجد مخصوصاً دربارۀ امام علی (ع) چیست؟
    132371 Theoretical
    حروف ابجدى همان حروف تهجى (الف، با اند) که مطابق فصول خاص ترکیب یافته‏اند از این قرار: ابجد، هوز، حطى، کلمن، سعفص، قرشت، ثخذ، و ضظغ. برای هریک از این حروف عددی اختصاص یافته است به ترتیب زیر: الف 1 ب 2 ...
  • آیا در بدن انسان اعضایی وجود دارد که هیچ منفعتی نداشته و عضوی زاید به شمار آید؟!
    1001 بیشتر بدانید
    در گذشته‌ای نه چندان دور، عموم مردم برای بسیاری از اعضای بدن هیچ فایده‌ای نمی‌شناختند، اما به تدریج و با پیشرفت علم و دانش، آثار و فواید آن برای بشر روشن و آشکار شد.اکنون نیز دانشمندان نمی‌توانند اعلام کنند که عضوی در بدن، قطعاً و صد ...
  • نسبیت‌گرایی اخلاقی چیست؟ چه نقدهایی بر آن شده است؟
    3534 معرفت شناسی
    نسبیت‌گرایی اخلاقی، تعاریف متعددی دارد. مطابق یکی از‌ تعاریف مشهور، به دیدگاهی اطلاق می‌شود که منکر اصول اخلاقی‌ای است که از اعتبار جهان‌شمول‌ برخوردار باشند. سه نوع نسبیت‌گرایی اخلاقی در‌ طول‌ یکدیگر مطرح شده‌اند: 1. توصیفی؛ 2. فرااخلاقی؛ 3. هنجاری‌. نقدهایی بر انواع نسبیت‌گرایی اخلاقی وجود دارد، مانند:
  • چرا ذوالقرنین بدین نام نامیده شد و آیا در زمان زندگی‌اش دو نسل از انسان‌ها منقرض شدند؟
    13406 تفسیر
    یکی از شخصیت‌هایی که در قرآن از او یاد شده، شخصی به نام «ذو القرنین» است. درباره این‌که نام اصلی او چیست و کدام شخصیت تاریخی است، بین مفسران اختلاف نظر وجود دارد. همچنین درباره این‌که چرا به او «ذو القرنین» گفته شده، نظرات مختلفی ارائه شده است؛ ...
  • چرا مؤلف کتاب «الغیبه» ملقّب به نعمانی است؟
    5819 تاريخ بزرگان
    مؤلّف کتاب الغیبه، محمّد بن ابراهيم ملقّب به كاتب‏ نعمانى‏ است. او از محدّثان شيعه إماميّه بوده که در اوائل قرن چهارم هجرى می زیست. او نزد شیخ كلينى صاحب كتاب ارزشمند «كافى» به آموختن حديث پرداخت و بخش عمده دانش خود را از او گرفت و ...
  • با توجه به این‌که خداوند عالم على الاطلاق است، غرض از امتحانات الهى چیست؟
    12250 ابتلا و امتحان
    امتحان الهى براى کشف مجهول نیست؛ چون خداوند به همه چیز عالِم است، ولى از آیات قرآن و روایات به دست می‌آید که امتحان، یک سنت و قانون الهى است و این سنت الهى بر مبناى سنت دیگرى است که عبارت است از: تربیت و هدایت عامه الهى. ...
  • چرا در بین فقها اختلاف فتوا در خمس وام مسکن و ساخت مسکن وجود دارد؟
    12065 بیشتر بدانیم
    وجود اختلاف فتوا در بین مراجع محترم تقلید امری طبیعی است که دلایل منطقی خود را دارد. در مورد سؤال شما نظر همه مراجع محترم تقلید آن طور که شما بیان کرده اید نیست، بلکه عده ای از ایشان در مورد گذاشتن پول در بانک ...
  • مختصری از زندگی‌نامه عمر بن ابراهیم خیام را بیان نمایید.
    313 تاريخ بزرگان
    غیاث‌الدین، ابو حفص‏،[1] ابوالفتح عمر بن ابراهیم، فارسی،[2] نیشابوری[3] معروف به خیام[4] از دانشمندان مسلمان قرن پنجم و ششم است.اطلاعات زیادی از زندگی وی در دست نیست و تاریخ تولد خیام نیز معلوم نیست؛ اما آنچه که ...

پربازدیدترین ها